Dolandırıcılık Suçu ve Cezası: Kaç Yıl, Şikâyet Nasıl Yapılır?

Dolandırıcılık, hileli davranışlarla bir kişiyi aldatıp onun veya başkasının zararına, kendisine ya da başkasına yarar sağlama suçudur; basit hâlinin cezası bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasıdır (TCK m. 157). Dolandırıldığınızı düşünüyorsanız savcılığa veya kolluğa yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü başvuru yapabilirsiniz (CMK m. 158). Şikâyet süresi, uzlaştırma ve ceza, olayın hangi dolandırıcılık hükmüne girdiğine göre değişir. Aşağıda suçun unsurlarını, cezaları, delillerin korunmasını, zararın giderilmesinin sonuçlarını ve kısa bir suç duyurusu dilekçesi örneğini bulacaksınız.

Dolandırıcılık Suçunun Unsurları

Dolandırıcılık suçunda hileli davranışlarla aldatma, mağdurun veya başka bir kişinin zararı ve failin ya da başkasının yararı birlikte aranır (TCK m. 157). Hile olmadan, malın rızasız alınması ise hırsızlık konusudur. Olayı anlatırken yalnız kaybettiğiniz parayı değil, sizi hangi davranışın aldattığını da açıklayın.

Kanundaki unsurlar şunlardır:

• Hileli davranış: Kişiyi aldatmak için gerçekleştirilen davranış.
• Aldatma: Hileli davranışın kişiyi yanıltması.
• Zarar: Aldatılan kişinin veya başka bir kişinin zarara uğraması.
• Yarar: Failin kendisine veya başkasına yarar sağlaması.

Yargıtay bir kararında hareket unsurunu şöyle açıklamıştır: “Madde metninde görüldüğü üzere dolandırıcılık suçunun maddi unsurunun hareket kısmı ‘hileli davranışlarla bir kimseyi aldatmak’ şeklinde ifade edilmiştir.” (Yargıtay 6. Ceza Dairesi, E. 2019/1337, K. 2021/5542, T. 22.03.2021).

Basit ve Nitelikli Dolandırıcılık Farkı

Basit dolandırıcılık TCK m. 157’deki temel suçtur. Nitelikli dolandırıcılıkta ise aynı suç, kanunda ayrıca sayılan yöntem veya koşullardan biriyle işlenir ve daha ağır cezalandırılır (TCK m. 158).

Karşılaştırma	Basit dolandırıcılık	Nitelikli dolandırıcılık
Düzenleme	TCK m. 157	TCK m. 158
Suçun işlenişi	Hileli davranışlarla aldatma, zarar ve yarar sağlama	Temel unsurlara ek olarak kanunda sayılan nitelikli hâllerden birinin bulunması
Örnek yöntem veya koşullar	Nitelikli hâl oluşturmayan temel suç	Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması, dinî duyguların istismarı, kendisini banka çalışanı olarak tanıtma gibi kanunda sayılan hâller
Temel hapis cezası	Bir yıldan beş yıla kadar	Üç yıldan on yıla kadar; bazı hâllerde alt sınır dört yıl
Adlî para cezası	Hapis cezasıyla birlikte uygulanır	Hapis cezasıyla birlikte uygulanır; bazı hâllerde ayrıca asgari miktar sınırı vardır

Örneğin bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması nitelikli hâller arasındadır. Kendisini kamu görevlisi, banka, sigorta veya kredi kurumu çalışanı olarak tanıtarak ya da bu kurumlarla ilişkili olduğunu söyleyerek dolandırıcılık yapılması da ayrıca düzenlenmiştir (TCK m. 158/1-f, l).

Bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla dolandırıcılık yapılması ise daha az ceza gerektiren ayrı bir hâlidir; bu durumda şikâyet üzerine altı aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası öngörülür (TCK m. 159).

Dolandırıcılık Cezası Kaç Yıl, Paraya Çevrilir Mi?

Basit dolandırıcılık cezası bir yıldan beş yıla kadar, nitelikli dolandırıcılık cezası ise temel olarak üç yıldan on yıla kadar hapistir. Her iki düzenlemede de hapis cezasının yanında adlî para cezası bulunur (TCK m. 157, 158).

Suçun hâli	Hapis cezası	Adlî para cezası
Basit dolandırıcılık	Bir yıldan beş yıla kadar	Ayrıca beş bin güne kadar
Nitelikli dolandırıcılığın genel ceza aralığı	Üç yıldan on yıla kadar	Ayrıca beş bin güne kadar
TCK m. 158/1-e, f, j, k, l kapsamındaki hâller	Dört yıldan on yıla kadar	Ayrıca beş bin güne kadar; miktarı elde edilen menfaatin iki katından az olamaz
Hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla dolandırıcılık	Altı aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası	Hapis cezasına alternatif olarak öngörülür

Tablodaki aralıklar, ayrıca uygulanabilecek artırım ve indirimler öncesindeki cezalardır. Basit veya nitelikli dolandırıcılığın üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesinde ceza yarı oranında; suç işlemek için kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesinde bir kat artırılır (TCK m. 158/3).

Dolandırıcılığa katılımı, haksız menfaat sağlamak amacıyla ödeme araçlarını veya hesap kullanımını sağlayan zorunlu bilgi ya da araçları başkasına vermekle sınırlı kalan kişi için yarı oranında indirim öngörülmüştür. Bu düzenleme, kişinin suça katılımının belirtilen fiille sınırlı olması şartını taşır (TCK m. 158/4).

Hapis cezasının paraya çevrilmesi otomatik değildir. Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapistir (TCK m. 49/2). Bu ceza; kişinin özellikleri, sosyal ve ekonomik durumu, yargılama sırasındaki pişmanlığı ve suçun işlenişi değerlendirilerek adlî para cezasına çevrilebilir (TCK m. 50/1). Suç için ayrıca adlî para cezası öngörülmesi, hapis cezasının da kendiliğinden paraya çevrileceği anlamına gelmez.

Hapis ve adlî para cezasının alternatif olarak düzenlendiği TCK m. 159 kapsamında ise mahkeme hapis cezasını seçmişse bu ceza sonradan adlî para cezasına çevrilemez (TCK m. 50/2).

Dolandırıldım: İlk Yapılacaklar ve Delillerin Korunması

Dolandırıldığınızı düşünüyorsanız olayın ayrıntılarını ve elinizdeki kayıtları koruyarak savcılığa veya kolluğa başvurabilirsiniz. Başvurunuzu yazılı yapabileceğiniz gibi sözlü anlatımınızın tutanağa geçirilmesini de isteyebilirsiniz (CMK m. 158/1, 5).

1. Olayı tarih sırasıyla yazın. İlk temasın ne zaman kurulduğunu, size ne söylendiğini, hangi işlemden sonra zarara uğradığınızı belirtin.
2. Yazışmaları ve ilanları saklayın. Mesajların, e-postaların, ilan bağlantılarının ve kullanıcı profillerinin elinizdeki kayıtlarını koruyun. Ekran görüntülerinde tarih, kullanıcı adı ve adres gibi bilgilerin görünmesine dikkat edin.
3. Ödeme kayıtlarını ayırın. Dekontları, işlem tarihlerini, alıcı bilgilerini ve ödeme açıklamalarını başvurunuza ekleyin.
4. Kişi ve iletişim bilgilerini belirtin. Bildiğiniz adları, telefon numaralarını, hesap bilgilerini ve tanıkları yazın. Bilmediğiniz bilgileri tahminle doldurmayın.
5. Somut olayla başvurun. Yalnız “dolandırıldım” demek yerine, sizi aldatan davranışı ve uğradığınız zararı anlatın.

Soyut ve genel nitelikteki ihbar veya şikâyetler hakkında soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilebilir (CMK m. 158/6). Belgelerinizi olay anlatımındaki ilgili tarihlerle eşleştirmeniz, başvurunuzun anlaşılmasını kolaylaştırır.

Şikâyet, Başvuru Süresi ve Uzlaştırma

Basit ve nitelikli dolandırıcılık, TCK m. 157 ve 158’de şikâyet şartına bağlanmamıştır. Bu suçlar için her olayda geçerli bir “altı aylık şikâyet süresi” bulunduğu düşüncesi yanlıştır; dava zamanaşımı ayrıca değerlendirilir.

Altı aylık süre, hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenen dolandırıcılıkta uygulanır. Bu hâl şikâyete bağlıdır (TCK m. 159). Süre, dava zamanaşımı aşılmamak şartıyla, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar (TCK m. 73/1-2).

Başvuruyu Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yapabilirsiniz. Valilik, kaymakamlık ya da mahkemeye yapılan ihbar veya şikâyetler de ilgili Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir (CMK m. 158/1-2).

Basit dolandırıcılık uzlaştırma kapsamındadır; şikâyete bağlı olmaması buna engel değildir. TCK m. 159 kapsamındaki şikâyete bağlı hâl de uzlaştırma kapsamına girer. Nitelikli dolandırıcılık ise CMK m. 253’te uzlaştırma kapsamındaki dolandırıcılık olarak sayılmamıştır (CMK m. 253/1).

Uzlaştırma kapsamındaki suç aynı mağdura karşı, kapsam dışındaki başka bir suçla birlikte işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz. Bununla birlikte, birlikte işlenen diğer suç önödeme kapsamındaysa uzlaştırma kapsamındaki suç için uzlaşma hükümleri uygulanır (CMK m. 253/3).

Uzlaşma teklifine yedi gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır (CMK m. 253/4). Soruşturma aşamasında uzlaşmada kararlaştırılan yükümlülük tek seferde yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir; dava aşamasında ise aynı koşulda davanın düşmesine karar verilir (CMK m. 253/19; CMK m. 254/2).

Uzlaşma sağlandığında, uzlaşma anında belirlenemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar dışında, aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış davadan feragat edilmiş sayılır (CMK m. 253/19). Uzlaşmada kabul edeceğiniz ödeme ve diğer koşulları bu sonucu da dikkate alarak değerlendirin.

Kapora ve İnternet Dolandırıcılığı

İnternet ilanıyla kiralık ev gösterilip kapora alınan bir olayda, nitelikli dolandırıcılık mahkûmiyeti Yargıtay tarafından onanmıştır. Bu karar, incelenen olayda bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması hükmüne dayanır (TCK m. 158/1-f).

Yargıtay bir kararında, internet ilanı üzerinden kiralık ev göstererek kapora alan sanığın TCK m. 158/1-f kapsamındaki mahkûmiyetini onamıştır (Yargıtay 15. Ceza Dairesi, E. 2018/2827, K. 2019/744, T. 14.02.2019).

Örneğin bir bungalov rezervasyonu için kapora gönderdiğinizi ve ilandaki bilgilerin gerçeği yansıtmadığını düşündüğünüzü varsayalım. Başvurunuzda ilanı, size gönderilen fotoğrafları, rezervasyon yazışmalarını, ödeme kaydını ve sonrasında yaşananları birlikte sunun. Bu varsayımın hukuki değerlendirmesi, suçun unsurları ve olayın delilleri üzerinden yapılmalıdır; yukarıdaki karar farklı olaylar için tek başına sonuç garantisi vermez.

Etkin Pişmanlık ve Zararın Giderilmesi

Dolandırıcılık tamamlandıktan sonra, failin, azmettirenin veya yardım edenin bizzat pişmanlık göstererek zararı tamamen gidermesi etkin pişmanlık indirimi sağlayabilir. İndirimin üst sınırı, zararın hangi aşamada giderildiğine göre değişir (TCK m. 168/1-2).

Zararın giderildiği aşama	İndirim
Kovuşturma başlamadan önce	Verilecek cezanın üçte ikisine kadar
Kovuşturma başladıktan sonra, hüküm verilmeden önce	Verilecek cezanın yarısına kadar

Zarar, alınanın aynen geri verilmesi veya tazmin edilmesiyle tamamen giderilmelidir. Kısmi ödeme hâlinde etkin pişmanlık uygulanabilmesi için ayrıca mağdurun rızası gerekir (TCK m. 168/1, 4).

Paranın geri ödenmesi dolandırıcılık suçunda kendiliğinden cezasızlık sağlamaz; TCK m. 168 bu suç için ceza indirimi düzenler. Tablodaki oranlar da her dosyada mutlaka uygulanacak sabit indirimler değildir.

Mağdur açısından etkin pişmanlık, zararın geri verme veya tazmin yoluyla karşılanabileceği bir düzenlemedir. Uzlaştırmada ise tarafların kabul ettiği yükümlülükler ve bunların yerine getirilmesine bağlı ayrı sonuçlar bulunur (CMK m. 253/19; CMK m. 254/2).

Dava Nasıl Başlar, Hangi Mahkemede Görülür?

Basit ve nitelikli dolandırıcılık davalarına asliye ceza mahkemesi bakar. Nitelikli dolandırıcılık uzun süre ağır ceza mahkemesinin görev listesindeydi; 24 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanun bu ibareyi çıkardı (5235 sayılı Kanun m. 11, 12). TCK m. 158’deki cezanın üst sınırı on yıldır, on yıldan fazla değildir. Üç veya daha fazla kişiyle ya da örgüt faaliyeti çerçevesinde işlemedeki artırım ise ağırlaştırıcı neden olduğu için görevi değiştirmez (5235 sayılı Kanun m. 14). Ceza Genel Kurulu da bu maddeden “Suçun nitelikli hâllerinin dikkate alınmayacağına ilişkin açık bir düzenlemenin yer aldığı” hüküm diye söz etmiştir (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2025/341, K. 2026/172, T. 11.03.2026). Yargıtay da değişiklikten önceki bir dosyada, TCK m. 157 ile 158/3’ün birlikte uygulandığı olayda “görevli mahkemenin belirlenmesinde artırım maddesinde öngörülen durumlara değil, eylemin niteliğine bakılması gerekeceği” sonucuna varmış ve asliye ceza mahkemesini görevli kabul etmiştir (Yargıtay 15. Ceza Dairesi, E. 2018/8601, K. 2019/598, T. 11.02.2019).

Değişiklik yürürlüğe girdiğinde ağır ceza mahkemesinde görülmekte olan veya kanun yolunda bulunan dosyalar, kesin hükme kadar eski görev kurallarına göre sonuçlandırılır (5235 sayılı Kanun Geçici m. 7). Yargıtay da değişiklikten sonra “bu tarihten sonra görev yönünden bozma kararı verilemeyeceği” gözeterek dosya incelemiştir (Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2026/994, K. 2026/2742, T. 09.03.2026).

Dolandırıcılık nedeniyle başvuru, Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yapılabilir (CMK m. 158). Suç duyurusu, savcılığın olayı soruşturmasına yönelik başvurudur. Savcılık dava açmazsa takipsizlik kararına itiraz edebilirsiniz.

Ceza davası ise savcının düzenlediği iddianamenin mahkemece kabulüyle başlar. Bu nedenle suç duyurusu dilekçesinde olayları, delilleri ve soruşturma talebinizi açıklarsınız.

Uzlaştırma kapsamındaki bir olayda kamu davası açılması için yeterli şüphe bulunuyorsa dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir (CMK m. 253/4). Suçun uzlaştırma kapsamında olduğu dava açıldıktan sonra anlaşılırsa mahkeme de dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir (CMK m. 254/1).

Dolandırıcılık Davası Ne Kadar Sürer?

Dolandırıcılık davasının kaç ayda veya kaç yılda sonuçlanacağını dosyayı görmeden kesin olarak söylemek mümkün değildir. Şikâyet tarihi, soruşturmanın tamamlanması ve davanın sonuçlanması farklı aşamalardır.

Uzlaştırma işlemleri için öngörülen süre, davanın toplam süresi değildir. Uzlaştırmacının belgeleri aldığı tarihten itibaren otuz günlük süresi vardır; uzlaştırma bürosu bunu her defasında yirmi günü geçmemek üzere en fazla iki kez uzatabilir (CMK m. 253/12).

Dava sırasında uzlaşma sağlanıp yükümlülüğün yerine getirilmesi ileri tarihe bırakılır, takside bağlanır veya süreklilik gösterirse mahkeme durma kararı verir. Yükümlülükler yerine getirilmezse yargılamaya kaldığı yerden devam edilir (CMK m. 254/2). Bu süreler üzerinden bütün dolandırıcılık dosyaları için ortak bir bitiş tarihi hesaplanamaz.

Dolandırıcılık Suçunda Zamanaşımı

Yetişkinler için, ayrıca ceza artırımı bulunmayan basit dolandırıcılıkta temel dava zamanaşımı sekiz yıl, nitelikli dolandırıcılıkta on beş yıldır. Hesapta suçun kanundaki hapis cezasının üst sınırı esas alınır (TCK m. 66/1, 3-4).

Suçun hâli	Yetişkinler için temel dava zamanaşımı
Basit dolandırıcılık, ayrıca artırım bulunmayan hâl	Sekiz yıl
Nitelikli dolandırıcılık, ayrıca artırım bulunmayan hâl	On beş yıl
Hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla dolandırıcılık	Sekiz yıl

Suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de hesapta dikkate alınır. Üç veya daha fazla kişiyle birlikte işleme ya da örgüt faaliyeti kapsamında işleme gibi artırımlar varsa tablodaki süreyi doğrudan esas almamak gerekir (TCK m. 66/3-4; TCK m. 158/3).

Tamamlanmış suçta süre suçun işlendiği günden, teşebbüste son hareketten, zincirleme suçta son suçun işlendiği günden başlar (TCK m. 66/6). Suçu işlediği sırada on iki yaşını doldurmuş ancak on beş yaşını doldurmamış kişilerde sürelerin yarısı; on beş yaşını doldurmuş ancak on sekiz yaşını doldurmamış kişilerde üçte ikisi uygulanır (TCK m. 66/2).

Uzlaştırma girişimi sırasında kanunda belirtilen dönem boyunca dava zamanaşımı işlemez. Uzlaşmaya bağlı olarak kamu davasının açılmasının ertelendiği veya mahkemenin durma kararı verdiği dönemlerde de süre işlemez (CMK m. 253/19, 21; CMK m. 254/2). Tablodaki süreler, dosyanın kesin zamanaşımı tarihini tek başına göstermez.

Avukatlık Ücreti

Dolandırıcılık işlerinde avukatlık ücreti için yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınır. Aşağıdaki başlıca kalemler, 4 Kasım 2025 tarihli ve 33067 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan AAÜT tutarlarıdır.

Hizmet	Asgari avukatlık ücreti
Dilekçe yazılması	6.000 TL
Ceza soruşturma evresinde iş takibi	11.000 TL
Asliye mahkemesinde dava takibi	45.000 TL
Ağır ceza mahkemesinde süren eski dosyalarda dava takibi	65.000 TL

Her satır farklı bir hizmet kapsamını gösterir; tablo dosyanızın toplam ücret hesabını vermez. Hizmetin kapsamını ve uygulanacak güncel tarifeyi ücret görüşmesinde netleştirin. Yeni tarife yayımlandığında bu tutarların güncellenmesi gerekir.

Dolandırıcılık Suç Duyurusu Dilekçesi Örneği

Dolandırıcılık suç duyurusu yazılı yapılabilir; sözlü başvurunun tutanağa geçirilmesi de mümkündür (CMK m. 158/5). Dilekçenin genel anlatımı suç duyurusu dilekçesi sayfasındadır. Aşağıdaki kısa çerçevede sizi aldatan davranışı, zararı ve bunları gösteren delilleri somutlaştırın.

[…] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA

ŞİKÂYETÇİ: [Ad soyad, T.C. kimlik numarası, adres]

VEKİLİ: [Varsa avukatın adı soyadı ve adresi]

ŞÜPHELİ: [Biliniyorsa ad soyad ve adres; bilinmiyorsa kimliğinin tespiti istenen kişi ve bilinen iletişim/hesap bilgileri]

KONU: [Olay tarihi] tarihli olay nedeniyle dolandırıcılık iddiasıyla soruşturma yapılması talebidir.

AÇIKLAMALAR:

1. [Şüpheliyle nasıl iletişim kurulduğu ve ne vaat edildiği.]

2. [Aldatıcı olduğu ileri sürülen davranış, bunun üzerine yapılan işlem ve tarihleri.]

3. [Uğranılan zarar, varsa ödeme bilgileri ve olayın sonrasında yaşananlar.]

DELİLLER: [Yazışmalar, ilan kayıtları, ödeme belgeleri, tanık adları ve diğer deliller.]

HUKUKİ SEBEPLER: TCK m. 157 ve olayın niteliğine göre TCK m. 158; CMK m. 158 ve ilgili hükümler.

SONUÇ VE TALEP: Yukarıda açıkladığım olayın araştırılmasını, kimliği bilinmiyorsa şüphelinin tespitini, belirttiğim delillerin toplanmasını ve soruşturma sonucuna göre gerekli işlemlerin yapılmasını talep ederim.

EKLER: [Numaralandırılmış belge listesi]

Tarih: […]

Şikâyetçinin Adı Soyadı: […]

İmza: […]

Bilişim yoluyla dolandırıcılık iddiasında ilan adresini, kullanıcı adlarını ve yazışma tarihlerini ilgili alanlara ekleyin. Kapora gönderilen olayda ise ne için ödeme yaptığınızı, size ne söylendiğini ve ödeme kaydını açıklayın.

Bilmediğiniz kişinin kimliğini veya gerçekleştiğinden emin olmadığınız bir olayı kesin bilgi gibi yazmayın. Özellikle şikâyete bağlı TCK m. 159 ihtimali ve süreler bakımından hak kaybı yaşamamak için alanında uzman bir avukata danışmak çoğu durumda daha yararlı olabilir.