İçeriğe geç
Özçoban Hukuk

Örnek belge

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği ve Hazırlama Rehberi

Güncelleme: 10 Ekim 2026 · Hazırlayan: Onur Özçoban, Avukat (Balıkesir Barosu)

Gravür tarzı illüstrasyon: kurdeleyle bağlanmış kâğıt destesinin üzerinde paralel iki dolma kalem ve iki alyans

Anlaşmalı boşanma protokolü, boşanmak isteyen eşlerin velayet, kişisel ilişki, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı konusundaki anlaşmalarını yazdıkları ve birlikte imzaladıkları belgedir. Protokol, anlaşmalı boşanma dilekçesine eklenerek aile mahkemesine verilir; hâkim onaylamadıkça geçerli olmaz (TMK m. 184/5). Onaylanan protokol boşanma kararının parçası olur ve yıllarca eşlerin haklarını belirler. Bu yüzden protokolün açık, eksiksiz ve yoruma yer bırakmayacak biçimde yazılması gerekir. Aşağıda tam metin protokol örneğini, her konu için örnek hükümleri, imzadan sonra vazgeçmeyi ve protokole uyulmazsa ne olacağını bulacaksınız.

Boşanma protokolünün dilekçeden farkı

Boşanma protokolü, eşlerin boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu konusunda yaptıkları yazılı anlaşmadır. Kanun, anlaşmalı boşanma kararı için hâkimin bu düzenlemeyi uygun bulmasını şart koşar (TMK m. 166/3).

  • Dilekçe davayı açar; kısadır ve yalnız anlaşmalı boşanma istendiğini söyler: anlaşmalı boşanma dilekçesi örneği.
  • Protokol anlaşmanın kendisidir; kimin neyi, ne kadar ve ne zaman yapacağını gösterir.

Hâkim, eşlerin ve çocukların menfaatine göre protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; eşler bu değişiklikleri kabul ederse boşanmaya karar verilir (TMK m. 166/3).

Çekişmeli bir boşanma davası sürerken eşler anlaşırsa, bir protokol hazırlayarak davayı anlaşmalı boşanmaya çevirebilir. Bu yolun şartları anlaşmalı boşanma sayfasında.

Tam metin protokol örneği: çocuklu ve çocuksuz

Aşağıdaki örnek, ortak çocuğu olan eşler içindir. Köşeli parantez içindeki yerleri kendi anlaşmanıza göre doldurun; size uymayan seçenekleri silin. Her maddenin nasıl yazılacağı aşağıdaki başlıklarda ayrıca anlatılıyor.

ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ

DAVACI: [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: […]), [Adres] DAVALI: [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: […]), [Adres]

Taraflar, [evlenme tarihi] tarihinde yaptıkları evliliği TMK m. 166/3 uyarınca anlaşarak sona erdirmek ve boşanmanın sonuçlarını aşağıdaki şekilde düzenlemek konusunda serbest iradeleriyle anlaşmışlardır.

  1. Boşanma: Taraflar boşanmak konusunda anlaşmışlardır.
  2. Velayet: Ortak çocuk [ad, doğum tarihi]’nın velayeti [anne / baba] [Ad Soyad]’a verilecektir.
  3. Kişisel ilişki: Velayet kendisine verilmeyen [Ad Soyad], çocukla [her ayın birinci ve üçüncü hafta sonu cumartesi saat 10.00’dan pazar saat 18.00’e kadar; yaz tatilinde […] tarihleri arasında; dini bayramların […] günü] kişisel ilişki kuracaktır.
  4. İştirak nafakası: [Ad Soyad], çocuk için aylık […] TL iştirak nafakasını, kararın kesinleşmesinden itibaren her ayın […] gününe kadar [Ad Soyad]’ın [banka, IBAN] hesabına ödeyecektir. Nafaka her yıl […] oranında artırılacaktır.
  5. Yoksulluk nafakası: [Taraflar birbirinden yoksulluk nafakası talep etmemektedir.] / [[Ad Soyad], [Ad Soyad]’a aylık […] TL yoksulluk nafakası ödeyecektir; ödeme günü ve artış: […].]
  6. Tazminat: [Taraflar birbirinden maddi ve manevi tazminat talep etmemektedir.] / [[Ad Soyad], [Ad Soyad]’a […] TL tazminatı [tarih]’e kadar ödeyecektir.]
  7. Mal paylaşımı: [Her mal ayrı ayrı: “[İl, ilçe, ada, parsel, bağımsız bölüm] numaralı taşınmazın tamamı / […] hissesi, kararın kesinleşmesinden itibaren […] gün içinde [Ad Soyad] adına tapuda devredilecektir; devir masrafları [Ad Soyad]’a aittir.” Araç, banka hesabı ve borçlar için de aynı açıklıkta yazılır.] Taraflar, bu protokolde sayılanlar dışında mal rejiminin tasfiyesinden doğan katılma alacağı, değer artış payı, katkı payı alacağı ve diğer bütün alacak haklarından karşılıklı olarak, açıkça ve kayıtsız şartsız feragat etmişlerdir.
  8. Ziynet: [Düğünde takılan ziynetlerin kimde kaldığı ve kime ait olduğu, ör.: “Ziynet eşyaları [Ad Soyad]’dadır ve kendisine aittir; taraflar bu konuda birbirinden talepte bulunmayacaktır.”]
  9. Yargılama giderleri: [Yargılama giderleri taraflar üzerinde bırakılacaktır.] / [Yargılama giderleri [Ad Soyad] tarafından ödenecektir.] [Taraflar avukatla temsil ediliyorsa: Taraflar birbirinden vekâlet ücreti talep etmeyecektir.]
  10. Taraflar bu protokolü okuyup anladıklarını ve serbest iradeleriyle imzaladıklarını kabul ederler. [Tarih]

Davacı: [Ad Soyad] — [İmza] Davalı: [Ad Soyad] — [İmza]

Çocuğunuz yoksa: 2, 3 ve 4. maddeleri çıkarın ve girişe “Taraflar arasında bu evlilikten doğmuş ortak çocuk yoktur.” cümlesini ekleyin. Kalan maddeler aynıdır; özellikle nafaka, tazminat, mal paylaşımı ve ziynet maddelerini boş bırakmayın, talep yoksa bunu açıkça yazın.

Protokol nasıl hazırlanır, imzalanır ve mahkemeye sunulur?

Protokolü eşler kendileri yazabilir ya da bir avukata hazırlatabilir. Hazırlarken şu sırayı izleyin:

  1. Konuları tek tek ele alın: velayet, kişisel ilişki, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası, tazminat, mal paylaşımı, ziynet, gerekiyorsa soyadı ve yargılama giderleri. Her biri için bir madde yazın; talep yoksa “talep etmemektedir” diye açıkça belirtin.
  2. Kim, ne, ne kadar, ne zaman, nasıl sorularının cevabı her maddede olsun. Yargıtay, protokolde soyut, muğlak, her anlama gelebilen ve farklı yorumlanmaya açık sözcük ve cümleler kullanılmaması gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/6039, K. 2026/4692, T. 28.04.2026).
  3. İki eş de imzalar. Protokol, anlaşmalı boşanma dilekçesine eklenerek aile mahkemesine verilir.
  4. Duruşmada hâkim protokolü okur ve iki eşi de bizzat dinler. Gerekli gördüğü değişiklikleri önerebilir; eşler kabul ederse boşanmaya karar verilir (TMK m. 166/3).

Protokolün ne zaman ve nasıl verileceği: anlaşmalı boşanma dilekçesi.

Velayet, kişisel ilişki ve çocuk giderleri için örnek hükümler

Mahkeme, boşanmaya karar verirken ana ve babanın haklarını ve çocukla kişisel ilişkilerini düzenler; kişisel ilişkide çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlak bakımından yararları esas tutulur (TMK m. 182). Bu nedenle protokoldeki çocukla ilgili hükümleri, çocuğun yararını gözeterek açık ve ayrıntılı yazmak gerekir.

  • Velayet: “Ortak çocuk [ad]’ın velayeti [Ad Soyad]’a verilecektir.” Ortak velayet ve velayetin kime verildiğine ilişkin ölçütler: velayet.
  • Kişisel ilişki: Günü, saati, teslim yeri ve tatil dönemlerini ayrı ayrı yazın: “Çocuk, kişisel ilişki için [adres]’ten alınıp aynı yere teslim edilecektir. Sömestr tatilinin ilk haftası ve yaz tatilinde […] tarihleri arasında çocuk [Ad Soyad]’ın yanında kalacaktır.” Görüşme günlerinin nasıl belirlendiği ve görüşme engellenirse çocuk teslim süreci: çocukla kişisel ilişki.
  • İştirak nafakası: Velayet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılır; hâkim istem hâlinde bu giderin gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceğini de karara bağlayabilir (TMK m. 182). Bu yüzden protokolde tutarın yanında yıllık artışı da yazın: “Nafaka her yıl […] oranında artırılacaktır.” Ayrıntılar: iştirak nafakası.
  • Diğer giderler: Okul, sağlık ya da özel ders gibi giderlerin kimce ve hangi oranda karşılanacağını ayrıca yazabilirsiniz.

Nafaka, tazminat, soyadı ve yargılama giderleri için örnek hükümler

  • Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş, kusuru daha ağır olmamak şartıyla diğerinden nafaka isteyebilir (TMK m. 175). Protokolde tutarı, başlangıç tarihini, ödeme gününü, hesap bilgisini ve yıllık artışı yazın. Nafaka istenmiyorsa bunu açıkça belirtin: “Taraflar birbirinden yoksulluk nafakası talep etmemektedir.” Ayrıntılar: yoksulluk nafakası.
  • Tazminat: Boşanma yüzünden menfaati zedelenen eş maddi, kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş manevi tazminat isteyebilir (TMK m. 174). Protokolde tutarı, ödeme tarihini ve taksit varsa taksitleri yazın: “[Ad Soyad], [Ad Soyad]’a […] TL tazminatı […] eşit taksitle, her ayın […] gününe kadar ödeyecektir.”
  • Soyadı: Boşanan kadın kural olarak evlenmeden önceki soyadını yeniden alır (TMK m. 173). Eşler protokolde bunun aksini, yani kadının eski eşinin soyadını kullanmaya devam etmesini kararlaştırabilir: “[Ad Soyad], boşanmadan sonra [soyadı] soyadını kullanmaya devam edecektir; [Ad Soyad] buna muvafakat etmektedir.”
  • Yargılama giderleri: Giderlerin ya taraflar üzerinde bırakılacağını ya da kimin ödeyeceğini yazın: “Yargılama giderleri taraflar üzerinde bırakılacaktır.” ya da “Yargılama giderleri [Ad Soyad] tarafından ödenecektir.”
  • Vekâlet ücreti: Eşler avukatla temsil edilmiyorsa birbirinden vekâlet ücreti istenemez; bu durumda protokolde vekâlet ücretine yer vermeye gerek yoktur. Avukatla temsil ediliyorlarsa, birbirinden vekâlet ücreti talep etmeyeceklerini yazabilirler.

Mal paylaşımı, ziynet ve taşınmaz devri için örnek hükümler

Mal rejiminin tasfiyesi, eşlerin bağlı olduğu mal rejiminin kurallarına göre yapılır (TMK m. 179). Mal paylaşımını protokolde açıkça yazmak, boşanmadan sonra bu konuda yeni bir dava çıkmasını önlemeye yarar.

“Paylaşacak malımız yok” demek yetmez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, eşlerin anlaşmalı boşanma duruşmasındaki beyanlarından hareketle mal rejiminin tasfiye edildiği sonucuna varılamayacağını belirtmiştir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2024/7, K. 2025/498, T. 10.09.2025). Protokolde mal paylaşımı açıkça düzenlenmemişse, mal rejiminden doğan alacaklar sonradan dava edilebilir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/6039, K. 2026/4692, T. 28.04.2026). Ayrıntılar: boşanmada mal paylaşımı.

Örnek hükümler:

  • Taşınmaz: “[İl, ilçe, mahalle, ada, parsel, bağımsız bölüm] numaralı taşınmazın [tamamı / hissesi], kararın kesinleşmesinden itibaren […] gün içinde [Ad Soyad] adına tapuda devredilecektir. Devir masrafları [Ad Soyad]’a aittir. Taşınmaz üzerindeki kredi borcunu [Ad Soyad] ödeyecektir.”
  • Araç ve hesaplar: Plaka, banka ve hesap bilgisiyle, kimde kalacağını yazın.
  • Borçlar: Evlilik içinde alınan kredilerin ve kart borçlarının kimce ödeneceğini yazın.
  • Feragat: Feragat edilen hakları adıyla yazın. Yargıtay, feragatin belirli bir hakka ilişkin, kayıtsız şartsız ve kuşkuya yer vermeyecek biçimde açık olması gerektiğini; “katkı payı alacağı talebim yoktur” beyanının katılma alacağını kapsamadığını belirtmiştir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/7011, K. 2024/1935, T. 20.03.2024). Örnek: “Taraflar, bu protokolde sayılanlar dışında mal rejiminin tasfiyesinden doğan katılma alacağı, değer artış payı, katkı payı alacağı ve diğer bütün alacak haklarından karşılıklı olarak, açıkça ve kayıtsız şartsız feragat etmişlerdir.”
  • Ziynet: Yargıtay’ın yeni görüşüne göre düğünde takılanların paylaşımında önce eşlerin anlaşmasına bakılır; anlaşma yoksa ve yerel örf de ispatlanamazsa her eşe takılan ekonomik değeri olan eşya kural olarak kendisine aittir, karşı cinse özgü takılar ise o cinse verilmiş sayılır (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2026/136, K. 2026/6720, T. 16.06.2026). Bu yüzden protokolde ziynetlerin kimde kaldığını ve kime ait olduğunu açıkça yazın. Ayrıntılar: ziynet eşyalarının iadesi.

İmzadan sonra vazgeçme, geçerlilik ve değişiklik

Vazgeçme: Protokolü imzalamak, boşanmayı kesinleştirmez. Yargıtay, anlaşmalı boşanma kararı kesinleşinceye kadar eşlerin boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu konusundaki irade beyanından dönmesini engelleyen bir yasal hüküm bulunmadığını belirtmiştir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/8428, K. 2026/3524, T. 01.04.2026). Eşlerden biri protokolden dönerse dava çekişmeli boşanma olarak devam eder; ayrıntılar anlaşmalı boşanma sayfasında.

Geçerlilik: Protokol hâkim onaylamadıkça geçerli olmaz (TMK m. 184/5). Hâkimin değişiklik önerisini eşler kabul ederse protokol değişmiş hâliyle karara geçer (TMK m. 166/3).

Kesinleşmeden sonra: Karar kesinleşince protokolden tek taraflı dönülemez. Koşullar sonradan değişirse, örneğin nafakanın artırılması ya da velayetin değiştirilmesi için ayrıca dava açılması gerekir.

Protokole uyulmazsa ne olur?

Onaylanan protokol boşanma kararının parçası olur; protokole uyulmazsa hak bu karara dayanılarak aranır.

  • Para borçları (nafaka, tazminat, taksitler): Kararda yer alan para borcu için ilamlı icra takibi yapılabilir. İcra dairesi borçluya bir icra emri gönderir ve borcun yedi gün içinde ödenmesini ister (İİK m. 32). Borçlu bu süre içinde, borcun ödendiği, ertelendiği ya da zamanaşımına uğradığı iddiasıyla icra mahkemesine başvurabilir (İİK m. 33).
  • Taşınmaz devri: Protokolde kararlaştırılan tapu devri yapılmazsa, devri sağlamak için tapu iptali ve tescil davası açılabilir. Yargıtay, anlaşmalı boşanma protokolünden kaynaklanan tapu iptali ve tescil davasına aile mahkemesinin bakacağını belirtmiş ve asliye hukuk mahkemesinin verdiği kararı bozmuştur (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/5346, K. 2026/2985, T. 23.03.2026); dayanak 4787 sayılı Kanun m. 4’tür.
  • Çocukla kişisel ilişkiye uyulmaması: Mahkeme, kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerinin yerine getirilmemesi hâlinde, çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayetin değiştirilebileceğini kararında ihtar eder (TMK m. 182/2). Ayrıntılar: velayetin değiştirilmesi.

Kararın hüküm kısmını kontrol edin. Protokoldeki borçlar, kararın hüküm kısmına yerine getirilebilir bir dille (“ödemesine”, “devretmesine” gibi) geçmelidir. Bir dosyada protokol hükümleri karara tespit ifadesiyle yazıldığı için ilamlı icra takibi iptal edilmiş, sorun ancak kararın açıklanması (tavzih) yoluyla giderilebilmiştir. Bölge adliye mahkemesinin bu yöndeki kararını Yargıtay onamıştır (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/7730, K. 2024/4258, T. 05.06.2024). Gerekçeli karar tebliğ edildiğinde protokoldeki her borcun hüküm kısmında açıkça yer aldığını kontrol edin. Hak kaybı yaşamamak için alanında uzman bir avukata danışmak çoğu durumda daha yararlı olabilir.

Protokol hazırlama ücreti ve vergi yönü

Ücret: Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nde 2026 yılı için “her türlü dilekçe yazılması” işinin en düşük ücreti 6.000,00 TL, anlaşmalı boşanma davasının avukat tarafından takibi için asliye mahkemesi düzeyindeki en düşük ücret 45.000,00 TL’dir. Bunlar tarifedeki en düşük ücretlerdir ve her yıl yeniden belirlenir. Protokolün emeği; çocuk, nafaka, taşınmaz ve borç gibi konuların çokluğuna göre değişir. Ücreti baştan açıkça konuşmanız en sağlıklısıdır.

Vergi ve masraflar: Protokolle kararlaştırılan taşınmaz ya da araç devrinde tapu, noter veya vergi dairesi işlemleri ve bunların masrafları gündeme gelebilir. Bu masrafların neler olduğu ve kimin ödeyeceği devrin niteliğine göre değişir; protokolde “devir masrafları [Ad Soyad]’a aittir” diye yazmanız ve devirden önce ilgili kuruma danışmanız sağlıklı olur.

Kaynaklar

Mevzuat

Yargı kararları

Mevzuat ve karar metinleri: Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.adalet.gov.tr).

Boşanma hakkında diğer sayfalar