Reddi Miras: Süresi, Nasıl Yapılır ve Borçlar Kime Kalır?

Reddi miras, yasal veya atanmış mirasçının mirası kabul etmediğini sulh hukuk mahkemesine bildirmesidir (TMK m. 605, 609). Ret beyanı kayıtsız ve şartsız olmalı, kural olarak üç ay içinde yapılmalıdır (TMK m. 606, 609). Mirası reddetmeniz, çocuklarınızın da mirası reddettiği anlamına gelmez; payın kime geçeceği diğer mirasçıların durumuna göre değişir (TMK m. 611-613). Aşağıda başvuru yolunu, sürenin başlangıcını, başlıca masrafları ve reddin borçlarla çocuklara etkisini bulacaksınız.

Reddi Miras Hangi Durumlarda Yapılır?

Reddi miras, mirasçının kendisine geçen mirası reddetmesidir; hem yasal hem de atanmış mirasçılar bu hakkı kullanabilir. Ret hakkı yalnız borçlu miraslarla sınırlı değildir (TMK m. 605/1).

Mirasbırakanın malları, alacakları ve borçları birlikte değerlendirilir. Yalnız borçları reddedip malları almak üzere şartlı bir ret yapılamaz: ret beyanının kayıtsız ve şartsız olması gerekir (TMK m. 599, 609).

Ölüm tarihinde mirasbırakanın borçlarını ödeyemediği açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Bu durum, mirasın hükmen reddi olarak adlandırılır (TMK m. 605/2). Mahkemeye ret beyanı verilmesiyle gerçekleşen ret ile bu durumun şartları birbirinden ayrılmalıdır.

Reddi Miras Süresi: Üç Ay Ne Zaman Başlar, Süre Kaçarsa Ne Olur?

Mirası ret süresi kural olarak üç aydır. Yasal mirasçılar için süre, mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihte başlar; mirasçı olduklarını daha sonra öğrendiklerini ispat ederlerse başlangıç buna göre belirlenir (TMK m. 606).

Durum	Üç aylık sürenin başlangıcı
Yasal mirasçı	Ölümün öğrenildiği tarih; mirasçılığın daha sonra öğrenildiği ispatlanırsa bu sonraki tarih
Vasiyetnameyle atanmış mirasçı	Mirasbırakanın tasarrufunun kendisine resmen bildirildiği tarih
Koruma önlemi olarak terekenin yazılması	Yazımın bittiğinin sulh hâkimi tarafından mirasçıya bildirildiği tarih
Ret sonucunda ilk kez mirasçı olan kişi	Önceki mirasçıların reddini öğrendiği tarih

Bu başlangıçlar TMK m. 606-608’de düzenlenir. Mirası reddetmeden ölen mirasçının ret hakkı da kendi mirasçılarına geçer; bu durumda TMK m. 608’deki özel süre hesabı uygulanır.

Süreyi geçirirseniz mirası kayıtsız şartsız kazanmış olursunuz (TMK m. 610/1). Yargıtay bir bozma kararında, “Bu süre hak düşürücü nitelikte olup mahkemece re’sen dikkate alınması gerekir.” demiştir (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2016/16489, K. 2020/6526, T. 21.10.2020).

Bununla birlikte önemli sebepler varsa sulh hâkimi süreyi uzatabilir veya yeni bir süre tanıyabilir; bu imkân kendiliğinden işlemez, hâkimin değerlendirmesine bağlıdır (TMK m. 615). Mirasın hükmen reddi ise ölüm tarihindeki ödeme aczine ilişkin ayrı kurala dayanır (TMK m. 605/2).

Mirasbırakan hayattayken reddi miras yapılamaz. Miras ölümle kazanılır (TMK m. 599); mirasbırakan hayattayken yapılabilen mirastan feragat sözleşmesi mirasın reddinden ayrı bir kurumdur.

Reddi Miras Nasıl Yapılır ve Hangi Mahkemeye Başvurulur?

Mirasın reddi, oturduğunuz yerdeki sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılabilir. Noterde verilen bir beyan, sulh mahkemesine yapılması gereken ret başvurusunun yerini tutmaz (TMK m. 609; HMK m. 384).

1. Ret süresinin başlangıcını belirleyin. Ölümü veya mirasçılığınızı ne zaman öğrendiğinizi dikkate alın (TMK m. 606).
2. Ret beyanınızı hazırlayın. Mirası kayıtsız ve şartsız reddettiğinizi belirtin. Yazılı başvuru için reddi miras dilekçesi örneğinden yararlanabilirsiniz.
3. Sulh hukuk mahkemesine başvurun. Sözlü beyan da mümkündür; hâkim beyanı tutanakla tespit eder (TMK m. 609).
4. Ret kaydını gösteren belgeyi isteyin. Süresinde yapılan beyan özel kütüğe yazılır; talep ederseniz size reddi gösteren belge verilir (TMK m. 609/4).

Başvurunun yapılacağı mahkeme ile özel kütük kaydının tutulduğu mahkemeyi ayırmak gerekir. Yargıtay bir bozma kararında, “Türk Medeni Kanununda aksine bir düzenleme bulunmadığına göre, bu Kanuna göre de, ret isteğinin tespit ve tescilinde, istekte bulunanın oturduğu yer mahkemesi yetkilidir.” demiştir. Karar, tescil için mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh mahkemesine gönderilir (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2018/4832, K. 2021/3226, T. 17.05.2021).

Mirasçılık belgesi yönünden de ret sonrasındaki pay dağılımı dikkate alınır. Yargıtay bir kararında, “mirası ret nedeniyle mirasçılık sıfatını kaybedenlerin ve bunların payının akıbetinin (kime kalacağının) da kararda gösterilmesi gerekir.” demiştir (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2013/12545, K. 2014/7204, T. 15.04.2014). Belgenin alınması hakkında: veraset ilamı ve mirasçılık belgesi.

Avukatsız Başvuru ve Özel Yetkili Vekâletname

Ret beyanını avukat tutmadan, bizzat sulh hukuk mahkemesine verebilirsiniz. Kanun, mirasçının sözlü veya yazılı beyanla başvurmasına izin verir (TMK m. 609).

Avukat aracılığıyla başvuracaksanız vekâletnamede mirasın reddi yetkisinin açıkça yazılmasını isteyin. Kanun, açıkça yetki verilmedikçe vekilin bazı işlemleri yapamayacağını sayar; vekâletnameyi noterde düzenletirken bu yetkiyi avukatınızla birlikte kontrol edin (HMK m. 74).

Reddi Miras Davası Ne Kadar Sürer, Karar Nasıl Kesinleşir?

Reddi miras başvurusunun sonuçlanması için her dosyada geçerli bir gün veya ay sayısı verilemez. İncelemenin ve gerekli işlemlerin süresi dosyanın durumuna ve mahkemenin çalışma takvimine göre değişir.

Üç aylık ret süresi, mahkemenin karar vermesi için öngörülmüş bir süre değildir. Süresi içinde yapılması gereken işlem ret beyanıdır; beyanın tutanağa geçirilmesi ve özel kütüğe yazılması ayrıca düzenlenmiştir (TMK m. 606, 609).

Kararın kesinleşme durumunu mahkeme kaleminden öğrenebilirsiniz. Ret beyanının özel kütüğe kaydı ve reddi gösteren belgenin verilmesi, TMK m. 609/4’te düzenlenen işlemlerdir.

Çekişmesiz yargı işleri adli tatilde de görülür; bu işlerde kanun yolu süreleri adli tatil nedeniyle uzamaz.

Reddi Miras Ücreti: Harç ve Masraflar

2026 yılında avukatsız reddi miras başvurusunda da mahkeme harçları ve gider avansı bulunur. Avukatla çalışırsanız üstlendiği hizmete göre avukatlık ücreti de eklenir.

Başlıca kalemler	Tutar ve hesaplama
Sulh mahkemesi başvurma harcı	2026 yılı için 335,20 TL
Sabit (maktu) karar ve ilam harcı	2026 yılı için 732 TL
Gider avansı	Tebligat dışındaki işlemler için 530 TL; buna taraf sayısının beş katı tebligat ücreti eklenir
Avukatın mahkemede işi takip etmesi	2026 AAÜT’de sulh hukuk mahkemesinde takip için asgari ücret 30.000 TL
Yalnız dilekçe yazılması	Aynı tarifede 6.000 TL; mahkemede işin takibini kapsayan hizmetten ayrıdır

Bunlar başlıca kalemlerdir; kesin tutarı mahkeme hesaplar. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ndeki tutar, avukatın isteyebileceği en düşük ücrettir. Ücret, üstlenilen işin kapsamına ve gerektirdiği emeğe göre daha yüksek olabilir; yalnız dilekçe mi hazırlanacağını, yoksa dosyanın da mı takip edileceğini baştan konuşun.

Miras Reddedilince Borçlar ve Mallar Kime Kalır?

Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse payı, mirasbırakan öldüğünde kendisi hayatta değilmiş gibi hak sahiplerine geçer. Malların ve borçların kime kalacağı bu yeni mirasçılık durumuna göre belirlenir (TMK m. 599, 611); kimlerin hangi sırayla mirasçı olduğu için yasal mirasçılar ve miras payları sayfasına bakabilirsiniz.

Atanmış mirasçı reddederse onun payı, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufundan başka bir isteği anlaşılmadıkça en yakın yasal mirasçılara kalır (TMK m. 611/2).

En yakın yasal mirasçıların tamamı reddederse miras doğrudan sonraki kuşaklara aktarılmaz. Sulh mahkemesi mirası iflas hükümlerine göre tasfiye eder. Tasfiye sonunda değer artarsa bu değer, mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir (TMK m. 612).

Ayrıca altsoyun tamamının reddetmesi hâlinde onların payı sağ kalan eşe geçer (TMK m. 613). Dolayısıyla tek bir mirasçının reddi ile bütün en yakın mirasçıların reddi aynı sonucu doğurmaz.

Reddi Miras Çocukları ve Torunları Nasıl Etkiler?

Sizin reddi miras yapmanız, çocuklarınız adına da ret beyanında bulunduğunuz anlamına gelmez. Tek bir yasal mirasçının reddi sonucunda pay çocuklarına geçiyorsa, çocukların da mirası reddetmek istemeleri hâlinde kendi adlarına ret işlemi yapılması gerekir (TMK m. 611).

Örneğin mirasbırakanın çocuklarından biri mirası reddederken diğerleri kabul etmişse, reddeden çocuğun payı, kendisi miras açıldığında hayatta değilmiş gibi hak sahiplerine geçer. Bu durum çocuklarını, koşullarına göre torunlarını mirasçı hâline getirebilir (TMK m. 611).

Ret nedeniyle daha önce mirasçı olmayan kişiye miras geçerse, onun üç aylık süresi önceki mirasçının reddini öğrendiği tarihte başlar (TMK m. 608/3).

Bununla birlikte en yakın yasal mirasçıların tamamı reddettiğinde iflas hükümlerine göre tasfiye; altsoyun tamamı reddettiğinde ise payın sağ kalan eşe geçmesi kuralları dikkate alınır (TMK m. 612-613). “Anne veya baba reddederse borç her durumda çocuğa kalır” şeklindeki bir genelleme bu ayrımları gözden kaçırır.

Mirası Reddetmeyen Mirasçı Borçlardan Nasıl Sorumlu Olur?

Mirasçılar, kanundaki istisnalar saklı kalmak üzere mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumludur. Birden fazla mirasçı varsa tereke borçlarından müteselsilen, yani alacaklıya karşı borcun tamamı için sorumlu olurlar (TMK m. 599, 641/1).

Bu nedenle borç sorumluluğunu yalnız mirastan aldığınız malın değeriyle veya miras payınızla sınırlı düşünmeyin. Mirasçılar arasındaki paylaşım ile alacaklıya karşı sorumluluk farklıdır.

Paylaşma sözleşmesinde kendisine yüklenmemiş bir tereke borcunu veya üstlendiği miktardan fazlasını ödeyen mirasçı, diğer mirasçılardan geri ödeme isteyebilir. Bu hak önce borcu paylaşma sözleşmesiyle üstlenen mirasçıya karşı kullanılır; diğer hâllerde aksi kararlaştırılmadıkça mirasçılar borçları miras payları oranında karşılar (TMK m. 682).

Terekenin borçları konusunda belirsizlik varsa resmî defter tutulmasını isteme imkânı da vardır. Mirası reddetmeye hakkı olan mirasçı, bir ay içinde sulh hâkiminden defter tutulmasını isteyebilir; bir mirasçının talebi diğerleri hakkında da etkili olur (TMK m. 619). Bu bir aylık süre, mirası ret için öngörülen üç aylık süreden farklıdır.

Ret Kararına Rağmen İcra Takibi Ya Da Haciz Gelirse

Mirasbırakanın borcu için size icra takibi gelirse ret kararınızı ve reddi gösteren belgeyi saklayın; hangi yola, hangi sürede başvurulacağı gelen evraka göre değişir. Ret kararınızı ve size gelen icra evrakını birlikte inceletin. Hak kaybı yaşamamak için alanında uzman bir avukata danışmak çoğu durumda daha yararlı olabilir.

Ret hâlinde de kanunda özel bir sorumluluk düzenlenmiştir: borçlarını ödeyemeyen mirasbırakanın ölümünden önceki beş yıl içinde ondan aldığınız ve miras paylaşımında geri vermekle yükümlü olacağınız değerler ölçüsünde alacaklılara karşı sorumluluk doğabilir. Olağan eğitim ve öğrenim giderleriyle âdet üzere verilen çeyiz bunun dışındadır; iyiniyetli mirasçıların sorumluluğu geri verme zamanındaki zenginleşmeleriyle sınırlıdır (TMK m. 618).

Ret Geri Alınabilir Mi, İptal Edilebilir Mi?

Mahkemeye ulaşan ret beyanı, yalnızca fikrinizi değiştirdiğinizi bildirmenizle geri alınamaz. Yargıtay bir bozma kararında, “Mirasın gerçek reddi beyanı mahkemeye ulaştıktan sonra ret beyanından, ancak mirasçıların tamamının muvafakatiyle veya açılacak olan reddin iptali davasının kabulü halinde dönülebilir.” demiştir (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2016/12134, K. 2020/672, T. 21.01.2020).

Ret hakkının düşmesi, yapılmış bir ret beyanından dönmekten farklıdır. Süre dolmadan terekenin olağan yönetimini veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanı aşan işlemler yaparsanız, tereke mallarını gizler ya da kendinize mal ederseniz ret hakkınızı kaybedebilirsiniz. Tereke malını satmak da bu kapsamda ret hakkını düşürebilir (TMK m. 610/2). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ise borçtan habersiz mirasçıların borca batık terekeden çok küçük değerde bir payı satmasını somut olayda terekenin benimsenmesi saymamıştır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2020/241, K. 2022/1515, T. 15.11.2022). Buna karşılık zamanaşımını veya hak düşürücü süreyi önlemek için dava açılması ya da icra takibi yapılması ret hakkını ortadan kaldırmaz (TMK m. 610/3).

Mirasçının kendi alacaklıları da belirli şartlarla reddin iptalini isteyebilir. Bunun için mirası reddeden kişinin malvarlığının kendi borçlarına yetmemesi, reddin alacaklılara zarar verme amacı taşıması ve yeterli güvence verilmemesi gerekir. Alacaklılar veya iflas idaresi, ret tarihinden başlayarak altı ay içinde dava açabilir (TMK m. 617).

Bu davada ret iptal edilirse miras resmen tasfiye edilir. Reddeden mirasçının payına düşen değerden önce itiraz eden alacaklıların, ardından diğer alacaklıların alacakları ödenir. Kalan değer, ret geçerli olsaydı bundan yararlanacak mirasçılara verilir (TMK m. 617).