Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır? Anlaşma, Dava ve Tapu İşlemleri

Miras paylaşımı, mirasçıların anlaşmasıyla veya anlaşma sağlanamazsa mahkemeden paylaşma istenerek yapılır (TMK m. 642, 646, 676). Birden çok mirasçı varsa paylaşmaya kadar miras ortaklığı devam eder; herkesin miras payının belli olması, hangi malın kime kalacağının da belirlendiği anlamına gelmez (TMK m. 640, 676). Mahkemeden malların aynen, bu mümkün değilse satış yoluyla paylaştırılması istenebilir (TMK m. 642). Aşağıda anlaşmalı paylaşımı, kardeşler arasındaki uyuşmazlıkları, tapu işlemlerini, dava sürecini ve 2026 masraflarını bulacaksınız.

Miras Paylaşımında Yürürlükteki Kurallar

Miras taksimi, miras ortaklığındaki malların mirasçılar arasında paylaştırılmasıdır. Türk Medeni Kanunu, mirasçıların paylaşmanın nasıl yapılacağını aksine düzenleme olmadıkça serbestçe kararlaştırmasına izin verir; anlaşma sağlanamazsa her mirasçı kanundaki şartlarla paylaşma isteyebilir (TMK m. 642, 646).

Paylaşmanın temelinde şu kurallar bulunur:

• Mirasçılar, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça terekenin bütün malları üzerinde paylaşmada eşit hakka sahiptir (TMK m. 649).
• Paylaşma sözleşmesinin geçerli olması için yazılı yapılması gerekir (TMK m. 676).
• Bir mal bölünemiyor veya mirasçılar malın bölünmesi ya da bir mirasçıya bırakılması konusunda anlaşamıyorsa kanundaki koşullarla satış gündeme gelir (TMK m. 651).
• Mirasçıların kendi aralarındaki miras payı devri ile üçüncü kişiye devir farklı şekil şartlarına bağlıdır (TMK m. 677).

“Miras paylaşımı ile ilgili yeni düzenleme” başlığı altında sunulan bir bilgiyi değerlendirirken, paylaşma sözleşmesi, miras payı devri ve tapu tescilinin ayrı işlemler olduğunu gözetin. Örneğin paylaşma sözleşmesindeki yazılı şekil kuralı, üçüncü kişiye miras payı devrindeki noter şartını ortadan kaldırmaz (TMK m. 676-677).

Miras Paylaşımı Adım Adım Nasıl Yapılır?

Miras paylaşımı için önce mirasçıların ve paylaşılacak malvarlığının belirlenmesi, ardından malların kime verileceği konusunda anlaşılması gerekir. Anlaşma sağlanamayan mallar için mahkemeden paylaşma istenebilir (TMK m. 642, 646, 649, 676).

1. Mirasçıları ve miras paylarını belirleyin. Mirasçılık belgesini hazırlayın. Belgenin alınması için veraset ilamı rehberine, mirasçılar ve payları için yasal mirasçılar ve miras payları sayfasına bakabilirsiniz.
2. Malları ve borçları ortaya koyun. Tereke, mirasbırakandan kalan hak ve borçları kapsar. Tereke mallarını elinde bulunduran veya mirasbırakana borçlu olan mirasçılar, paylaşma sırasında eksiksiz bilgi vermekle yükümlüdür (TMK m. 640, 646).
3. Borçların nasıl karşılanacağını değerlendirin. Her mirasçı, tereke borçlarının paylaşmadan önce ödenmesini veya güvenceye bağlanmasını isteyebilir (TMK m. 649).
4. Hangi malın kime kalacağını kararlaştırın. Paylaşma sözleşmesi yapacaksanız anlaşmayı yazıya dökün. Terekenin tamamı veya bir kısmı üzerinde miras payları oranında paylı mülkiyete geçilmesi de kararlaştırılabilir (TMK m. 676).
5. Anlaşamadığınız mallar için paylaşma yoluna başvurun. Taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ilişkin uyuşmazlıklarda dava öncesinde arabuluculuk şartını yerine getirin; anlaşma olmazsa mahkemeden paylaşma isteyin (6325 sayılı Kanun m. 18/B; TMK m. 642).

Miras payı ile belirli bir malın size bırakılması farklıdır. Miras payları bilinse de evin, arsanın veya diğer malların kime verileceği ayrıca belirlenir. Payların oluşturulması ve mirasçılara verilmesi, anlaşmayla veya kanundaki paylaşma yollarıyla gerçekleşir (TMK m. 650, 676).

Kardeşler Arasında Paylaşım ve Anlaşmazlıklar

Kardeşlerden biri, yalnız kendi isteğiyle belirli bir miras malını kendisine ayıramaz. Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça mirasçılar, paylaşmada terekenin bütün malları üzerinde eşit hakka sahiptir (TMK m. 649). Miras bırakanın sağlığında kardeşlerden birine satış gibi gösterilerek yapılan devir için muris muvazaası rehberine bakabilirsiniz.

Bu eşitlik, her mirasçının aynı malı alacağı anlamına gelmez. Örneğin bir taşınmazın tamamı bir mirasçıya verilebilir; verilen taşınmazların değer farkları para ödenerek miras payları arasında dengelenebilir (TMK m. 642).

Kardeşler arasında paylaşım anlaşmazlığı varsa her mirasçı, payların oluşturulmasını sulh mahkemesinden isteyebilir. Hâkim bu sırada yerel âdetleri, mirasçıların kişisel durumlarını ve çoğunluğun arzusunu göz önünde bulundurur; çoğunluğun isteği tek başına sonucu belirleyen bir kural değildir (TMK m. 650).

Değerinde önemli azalma olmadan bölünemeyen mal, bütün olarak mirasçılardan birine bırakılır. Mirasçılar malın bölünmesi veya birine bırakılması konusunda anlaşamazsa mal satılır ve bedeli bölüştürülür. Bir mirasçı artırma yoluyla satış isterse, artırmanın mirasçılar arasında mı yoksa herkese açık mı yapılacağı konusunda anlaşma bulunmadığında sulh hâkimi karar verir (TMK m. 651).

Anlaşmalı Paylaşım Nerede Yapılır, Noter Gerekir Mi?

Mirasçılar arasındaki paylaşma sözleşmesinin geçerliliği için TMK m. 676 yazılı şekil arar; bu madde noterlikçe düzenleme şartı koymaz. Tapulu taşınmazları konu alan sözleşmede bütün mirasçıların katılımı da gerekir.

Yargıtay bir bozma kararında, “tapulu taşınmazlara ilişkin paylaşma sözleşmesinin geçerliliği tüm mirasçıların katılımı ile yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır.” demiştir (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2016/2697, K. 2016/3573, T. 29.02.2016).

Sözleşme hazırlanırken mirasçıların kimlik bilgilerini, mirasçılık belgesini ve paylaşılacak malları belirlemeye yarayan kayıtları bir araya getirin. Hangi malın kime bırakılacağını ve varsa değer farkı için yapılacak ödemeyi açıkça yazın. Bu hazırlık önerileri, her işlemde istenecek belgelerin eksiksiz listesi değildir.

Şekil şartı ve kısa sözleşme çerçevesi için miras taksim sözleşmesi sayfasına bakabilirsiniz.

Paylaşım arabuluculukta kararlaştırılmışsa ayrıca bu sürecin kuralları uygulanır. Taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ilişkin arabuluculuk anlaşma belgesi için icra edilebilirlik şerhi alınması zorunludur (6325 sayılı Kanun m. 18/B).

Tapuda Miras Paylaşımı ve Hisseli Tapu

Tapuda miras intikali ile mirasın paylaşılması ayrı işlemlerdir. İntikal işleminin başvurusu ve belgeleri için tapuda miras intikali rehberine bakabilirsiniz.

“Hisseli tapu” ifadesi kullanıldığında, mülkiyetin elbirliği mi yoksa paylı mülkiyet mi olduğuna bakmak gerekir. Mirasçılar, paylaşma sözleşmesiyle taşınmazın miras payları oranında paylı mülkiyete dönüştürülmesini de kabul edebilir (TMK m. 676).

Durum	Paylaşım açısından sonucu
Elbirliği mülkiyeti	Temsil veya yönetim yetkisine ilişkin istisnalar saklı kalmak üzere mirasçılar haklar üzerinde birlikte tasarruf eder (TMK m. 640).
Paylı mülkiyete dönüştürme	Mal üzerinde miras payları oranında paylı mülkiyet kurulması kararlaştırılabilir; bu işlem, malın tamamının tek mirasçıya bırakılmasıyla aynı değildir (TMK m. 676).
Taşınmazın bir mirasçıya verilmesi	Mahkeme yoluyla paylaşmada, olanak varsa taşınmazın tamamı bir mirasçıya verilebilir ve değer farkları parayla giderilebilir (TMK m. 642).

Bir mirasçı elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesini sulh hâkiminden de isteyebilir. Hâkim diğer mirasçılara itirazlarını bildirmeleri için süre verir. Elbirliğinin devamını haklı kılan bir itiraz ileri sürülmez veya belirlenen süre içinde paylaşma davası açılmazsa dönüşüme karar verilir (TMK m. 644).

Arabuluculukta taşınmaz devri konusunda anlaşılmışsa, icra edilebilirlik şerhinden sonra taraflardan biri tapu müdürlüğünden tescil isteyebilir. Tapu müdürlüğü gerekli incelemeyi yaptıktan sonra resmî senet düzenlenmeksizin tescil talebini yerine getirir (6325 sayılı Kanun m. 18/B/5).

Bankadaki Para ve Şirket Payları Nasıl Paylaşılır?

Terekeye ait banka alacakları da miras ortaklığının kapsamındadır. Mirasçılar paylaşmanın nasıl yapılacağını anlaşmayla belirleyebilir; terekeye ait hak ve alacakların paylar oranında bölünmesinde TMK m. 644’teki usul de uygulanır (TMK m. 640, 644, 646).

Bu nedenle miras kalan paranın paylaşımında, miras paylarını bilmekle ortaklığa ait alacak üzerinde tek başına işlem yapma yetkisini birbirine karıştırmamak gerekir. Temsil veya yönetim yetkisine ilişkin istisnalar saklı kalmak üzere terekeye ait haklarda birlikte tasarruf esastır (TMK m. 640).

Terekede şirket payı varsa bu pay da miras ortaklığı ve paylaşma anlaşması kapsamında değerlendirilir (TMK m. 640, 646). Şirket türüne özgü devir ve kayıt şartları ayrıca değerlendirilmelidir.

Miras Ortaklığı ve Elbirliği Mülkiyeti

Birden çok mirasçı varsa mirasın geçmesiyle başlayıp paylaşmaya kadar süren miras ortaklığı oluşur. Bu ortaklık, terekedeki bütün hak ve borçları kapsar (TMK m. 640).

Yargıtay bir bozma kararında kuralı şöyle aktarmıştır: “Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olurlar ve sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere, terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler.” (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi, E. 2015/8696, K. 2016/730, T. 11.02.2016).

Bununla birlikte her mirasçı, terekedeki hakların korunmasını isteyebilir; sağlanan korumadan bütün mirasçılar yararlanır. Ayrıca mirasçılardan birinin istemiyle sulh mahkemesi, paylaşmaya kadar ortaklığa temsilci atayabilir (TMK m. 640).

Miras Paylaşımı Davası Nasıl Açılır?

Her mirasçı, ortaklığı sürdürme yükümlülüğü bulunmadıkça sulh hukuk mahkemesinden mirasın paylaşılmasını isteyebilir. Terekenin paylaşılması davasında mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir (TMK m. 642; HMK m. 4, 11).

1. Dava şartı arabuluculuğa başvurun. Taşınır ve taşınmazların paylaştırılması veya ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurulması gerekir. Başvuru, yetkili mahkemenin bulunduğu yer arabuluculuk bürosuna; büro yoksa görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne yapılır (6325 sayılı Kanun m. 18/A, 18/B).
2. Anlaşma sağlanamazsa dilekçeyi hazırlayın. Dilekçede taraf bilgileri, olaylar, her olayın delilleri, dava konusu ve değeri, hukuki sebepler ve açık talep bulunmalıdır (HMK m. 119).
3. Arabuluculuk son tutanağını ekleyin. Dava şartı kapsamındaki uyuşmazlıkta anlaşamama son tutanağının aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış örneği dilekçeye eklenir. Hiç arabulucuya başvurulmadan dava açılması, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret sonucunu doğurur (6325 sayılı Kanun m. 18/A/2).
4. Paylaşma talebini açıkça belirtin. Malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla paylaştırılması istenebilir. Hâkim, olanak varsa taşınmazların her birini bütün olarak bir mirasçıya verebilir ve değer farklarını para ödemesiyle dengeleyebilir (TMK m. 642).

Ortaklığın giderilmesi de taşınır veya taşınmaz malın paylaştırılmasına ilişkin bir dava yoludur ve sulh hukuk mahkemesinde görülür (HMK m. 4). Terekenin paylaşılması davasında ise yukarıdaki özel yetki kuralı gözetilir (HMK m. 11).

Miras Paylaşımı Ne Zaman Yapılır, Dava Ne Kadar Sürer?

Mirasçı, sözleşme veya kanun gereğince ortaklığı sürdürmekle yükümlü değilse her zaman paylaşma isteyebilir. Ancak hemen paylaşım yapılması malın veya terekenin değerini önemli ölçüde azaltacaksa sulh hâkimi, mirasçılardan birinin istemi üzerine paylaşımı erteleyebilir (TMK m. 642).

Miras paylaşımı davasının kaç ayda biteceği için sabit bir süre verilemez. Tebligat gecikmeleri, uzman incelemeleri, duruşmaların ertelenmesi ve kanun yolu incelemesi süreci uzatabilir. Dosyadaki eksikliklerin zamanında tamamlanması, takipten kaynaklanan gecikmeleri azaltır.

Dava şartı arabuluculukta ise kanuni süre vardır: arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde süreci sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süreyi en fazla bir hafta uzatabilir. Bu süre davanın tamamlanma süresi değildir (6325 sayılı Kanun m. 18/A/9).

Paylaşım Yapılmazsa Ne Olur, Zamanaşımı Var Mı?

Paylaşım yapılmazsa miras ortaklığı devam eder ve terekeye ilişkin birlikte tasarruf kuralı uygulanır. Kanun veya sözleşmeden doğan temsil ve yönetim yetkileri saklıdır (TMK m. 640).

Paylaşmayı isteme hakkı için TMK m. 642, ortaklığı sürdürme yükümlülüğü bulunmayan mirasçıya her zaman başvurma imkânı tanır. Bu kural paylaşma istemiyle ilgilidir.

Paylaşım beklerken her mirasçı tereke haklarının korunmasını isteyebilir; paylaşmaya kadar ortaklığa temsilci atanması da talep edilebilir (TMK m. 640). Elbirliği mülkiyetinin devamı yerine paylı mülkiyete geçilmesi isteniyorsa TMK m. 644’teki yol değerlendirilebilir.

Miras Payının Devri

Mirasçılar arasında miras payı devri yazılı sözleşmeyle yapılabilir. Miras payını devralan kişi mirasçı olmayan üçüncü bir kişiyse sözleşmenin noterlikçe düzenlenmesi gerekir (TMK m. 677).

Devrin tarafları	Şekil ve kapsam
Mirasçılar arasında	Terekenin tamamı veya bir kısmı üzerindeki miras payının devri için yazılı sözleşme gerekir.
Mirasçı ile üçüncü kişi arasında	Noterlikçe düzenleme gerekir. Üçüncü kişi paylaşmaya katılma yetkisi kazanmaz; paylaşma sonunda devreden mirasçıya bırakılan payın kendisine verilmesini isteyebilir.

Yargıtay bir bozma kararında, “Elbirliği mülkiyetine tabi bir taşınmazdaki miras payının devri yazılı olarak yapılacak sözleşmeyle mümkündür.” demiştir (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2010/6303, K. 2011/3508, T. 16.06.2011). Üçüncü kişiye devirde ise yukarıdaki noterlikçe düzenleme şartı gözetilmelidir (TMK m. 677).

Mirasbırakan henüz hayattayken yapılacak sözleşmelerin kuralı farklıdır. Mirasbırakanın katılması veya izni olmadan, henüz açılmamış miras hakkında diğer mirasçılarla ya da üçüncü kişiyle yapılan sözleşmeler geçerli değildir; bu sözleşmeye dayanılarak verilenlerin geri alınması istenebilir (TMK m. 678).

Yargıtay bir bozma kararında da, “Mirasın açılmasından önce yapılan sözleşmeler, mirasbırakan katılmamış yahut izni bulunmuyorsa geçerli değildir.” demiştir (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2015/6819, K. 2017/1622, T. 02.03.2017).

Sağ Kalan Eşin Aile Konutu ve Oturma Hakkı

Sağ kalan eş, tereke içindeki birlikte yaşanan konutun ve ev eşyasının miras hakkına karşılık kendisine mülkiyet olarak verilmesini isteyebilir. Haklı sebepler varsa sağ kalan eşin veya diğer yasal mirasçılardan birinin istemi üzerine mülkiyet yerine intifa ya da oturma hakkı tanınmasına da karar verilebilir (TMK m. 652).

Oturma hakkı konutta yaşama hakkını, intifa ise maldan yararlanmayı ifade eder. Bu hakların tanınması, kanundaki şartlara göre değerlendirilir.

Yargıtay bir bozma kararında, “Bu madde gereğince, eşin miras hakkına mahsuben aile konutunun kendisine özgülenmesini talep etmesinde, öncelikle mülkiyet hakkı talebinin değerlendirilmesi gereklidir.” demiştir. Aynı kararda eşin ödeyeceği tutarın belirlenmesi ve depo ettirilmesi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2017/1210, K. 2021/673, T. 08.02.2021).

Mirasbırakanın meslek veya sanatını yürüttüğü ve altsoyundan birinin aynı meslek ya da sanatı yapması için gerekli olan bölümlerde eş bu hakları kullanamaz. Tarımsal taşınmazlara ilişkin miras hükümleri de saklıdır (TMK m. 652).

Miras Paylaşımı Masrafı ve Avukatlık Ücreti

Miras paylaşımının masrafı, tapuda yapılacak işleme ve davanın avukatla takip edilip edilmeyeceğine göre değişir. Aşağıdakiler 2026 yılı için başlıca kalemlerdir; toplam masrafı göstermez.

Kalem	2026 tutarı veya hesaplama esası
Tereke taşınmazlarının kanuni ve atanmış mirasçılar arasında aynen veya bölünerek taksiminde tapu harcı	Kayıtlı değer üzerinden binde 22,77
Sulh hukuk mahkemesinde dava takibi için AAÜT’deki asgari avukatlık ücreti	30.000 TL
Yalnız dilekçe yazılması için AAÜT’deki asgari ücret	6.000 TL
Gider avansının tebligat dışındaki iş ve işlemlere ilişkin kısmı	530 TL; buna taraf sayısının beş katı tutarında tebligat ücreti eklenir

Tapu harcındaki oran, tabloda belirtilen taksim işlemine aittir. Yalnız dilekçe yazılması ücreti de davanın baştan sona takibiyle aynı hizmet değildir.

AAÜT tutarı tarifedeki en düşük ücrettir; avukatın isteyeceği ücret daha yüksek olabilir. Paylaşılacak mallar, uyuşmazlığın kapsamı ve dosyaya ayrılacak emek değiştiği için hizmetin kapsamını ve ücreti baştan açıkça konuşun. Davadaki kesin gider tutarını mahkeme hesaplar.

Miras Paylaşımı Dava Dilekçesi Örneği

Miras paylaşımı dava dilekçesinde taraflar, paylaşılacak mallar, olaylar ve deliller açıkça gösterilmeli; mahkemeden ne istendiği belirtilmelidir (HMK m. 119). Aşağıdaki kısa çerçeveyi somut dosyanıza göre doldurun.

[MİRASBIRAKANIN SON YERLEŞİM YERİ] SULH HUKUK MAHKEMESİNE

DAVACI: [Ad, soyad, T.C. kimlik numarası ve adres]

DAVALI/DAVALILAR: [Ad, soyad ve adresler]

KANUNİ TEMSİLCİLER VE DAVACI VEKİLİ: [Varsa ad, soyad ve adresleri]

KONU: [Belirtilen tereke mallarının paylaşılması talebi]

DAVA KONUSUNUN DEĞERİ: […]

AÇIKLAMALAR:

1. [Mirasbırakanın kimliği, ölüm tarihi, son yerleşim yeri ve mirasçılara ilişkin bilgiler.] Deliller: […]

2. [Paylaşılması istenen mallar ve bunları belirleyen kayıt bilgileri.] Deliller: […]

3. [Paylaşım konusundaki uyuşmazlık ve talebin dayandığı diğer olaylar.] Deliller: […]

HUKUKİ SEBEPLER: TMK m. 642, 650, 651; HMK m. 4, 11, 119; uyuşmazlık bu kapsama giriyorsa 6325 sayılı Kanun m. 18/A ve 18/B.

TALEP SONUCU: [Yukarıda belirtilen tereke mallarının aynen; olanak bulunmuyorsa satış yoluyla paylaştırılmasına ilişkin somut talep.]

EKLER: [Dayanılan belgeler ve dava şartı arabuluculuk kapsamındaki uyuşmazlıkta anlaşamama son tutanağı.]

TARİH: […]

DAVACI / VARSA KANUNİ TEMSİLCİSİ VEYA VEKİLİ

Ad, soyad ve imza

Mahkeme alanına mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesini yazın. Olayları sıra numarasıyla anlatın ve her olayın hangi delille ispatlanacağını belirtin. Talep sonucundaki yer tutucuyu, paylaşılmasını istediğiniz malları ve istediğiniz paylaşma biçimini gösterecek şekilde doldurun (HMK m. 4, 11, 119; TMK m. 642).

Dava şartı arabuluculuk kapsamındaki uyuşmazlıkta son tutanağı eklememek ile arabulucuya hiç başvurmamak farklı sonuçlar doğurur. Tutanak eklenmemişse mahkeme bir haftalık kesin süre verir; bu sürede sunulmazsa dava usulden reddedilir. Hiç başvuru yapılmamışsa eksikliği tamamlamak üzere bu süre verilmeden usulden ret kararı verilir (6325 sayılı Kanun m. 18/A/2).

Tarafların ve somut taleplerin belirlenmesinde hak kaybı yaşamamak için alanında uzman bir avukata danışmak çoğu durumda daha yararlı olabilir.