Vasiyetnamenin Açılması Davası: Nasıl Yapılır, Ne Kadar Sürer?

Vasiyetnamenin açılması, ölen kişinin vasiyetnamesinin sulh hâkimi tarafından açılıp ilgililere okunması işlemidir (TMK m. 596). Günlük dilde “vasiyetnamenin açılması davası” denilse de bu, hasımsız yürütülen bir çekişmesiz yargı işidir. Vasiyetname geçersiz görünse bile teslim edilir ve açılır; açılma işlemi belgenin geçerli olduğuna karar verildiği anlamına gelmez (TMK m. 595-596). Aşağıda teslim ve açılma sürecini, görevli mahkemeyi, süreleri, tebligatı, itiraz yollarını ve kısa bir dilekçe örneğini bulacaksınız.

Vasiyetnamenin Açılması Geçerlilik Kararı Mıdır?

Vasiyetnamenin açılması, içeriğinin ilgililere okunup bildirilmesini sağlar; vasiyetnamenin geçerliliğini karara bağlamaz. Kanun, vasiyetnamenin geçerli olup olmadığına bakılmaksızın açılmasını öngörür (TMK m. 596).

Yargıtay bir kararında sulh hâkiminin görevini şöyle açıklamıştır: “Sulh hâkiminin görevi vasiyetnameyi açarak, ilgililere tebliğ etmek, mirasçılara istekleri hâlinde bir mirasçılık belgesi vermek ve terekeye dâhil malları yasal mirasçılara geçici olarak teslim etmek, yahut resmî yönetimi emretmekten ibarettir”. Bu açıklamanın yer aldığı bozma kararı oy çokluğuyla verilmiştir (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2025/5879, K. 2026/216, T. 14.01.2026).

Bu nedenle vasiyetnamenin açılmasıyla geçerliliğine ilişkin uyuşmazlığı ayırmak gerekir. Vasiyetnamenin düzenlenme şartları için vasiyetname rehberine, geçerliliğine karşı dava için vasiyetnamenin iptali davasına bakabilirsiniz.

Vasiyetname Nasıl Teslim Edilir ve Açılır?

Ölümden sonra bulunan vasiyetname, geçerliliği hakkında değerlendirme yapılmadan hemen sulh hâkimine teslim edilmelidir (TMK m. 595). Noterde düzenlenmiş veya saklanmış bir vasiyetnamenin açılması da sulh hâkimi tarafından yapılır (TMK m. 595-596).

1. Vasiyetnameyi teslim edin. Belgeyi düzenleyen veya muhafaza eden görevli, ölen kişinin isteğiyle saklayan kişi ya da belgeyi başka şekilde ele geçiren veya eşyaları arasında bulan kişi, ölümü öğrenir öğrenmez teslim etmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğe aykırılık yüzünden doğan zarardan sorumlu olur (TMK m. 595).
2. Hâkim belgeyi inceler. Teslim edilen vasiyetname derhâl incelenir ve gerekli koruma önlemleri alınır (TMK m. 595).
3. Bilinen mirasçılar ve diğer ilgililer çağrılır. Bu kişiler, isterlerse açılma sırasında hazır bulunabilir (TMK m. 596).
4. Vasiyetname açılır ve okunur. İşlem, belgenin tesliminden başlayarak bir ay içinde yapılır (TMK m. 596).
5. İlgili kısımlar tebliğ edilir. Mirasta hak sahibi olanlara, vasiyetnamenin kendilerine ilişkin bölümlerinin onaylı örneği gönderilir (TMK m. 597).

Sonradan başka bir vasiyetname bulunursa onun için de aynı açılma işlemleri yapılır (TMK m. 596).

Vasiyetname Hangi Mahkemede Açılır?

Vasiyetname, mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesinde açılır. Açılma yerini doğrudan düzenleyen özel hüküm TMK m. 596’dır; çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemeye ilişkin genel kural da sulh hukuk mahkemesini gösterir (HMK m. 383).

Başvuranın veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesini yetkili sayan genel kural, kanunda aksine hüküm bulunmayan durumlar içindir. Vasiyetnamenin açılmasında mirasbırakanın yerleşim yerini gösteren özel hüküm uygulanır (HMK m. 384; TMK m. 596).

Yargıtay bir kararında, vasiyetnamenin mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesinde açılması gerektiğini belirterek başka yerde yürütülen işte yetkisizlik kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararı bozmuştur (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2010/9666, K. 2010/13764, T. 08.07.2010).

Vasiyetnamenin Açılması Ne Kadar Sürer?

Vasiyetname, mahkemeye tesliminden başlayarak bir ay içinde açılıp ilgililere okunmalıdır. Süre ölüm tarihinden başlamaz (TMK m. 596).

Bu bir ay, açılma işlemine ilişkin kanuni süredir. Tebligatların ve dosyadaki bütün işlemlerin mutlaka aynı sürede tamamlanacağını göstermez. Özellikle tebligat gecikmeleri süreci uzatabilir; dosyanın tamamlanması için kesin bir ay aralığı vermek mümkün değildir.

Vasiyetnamenin açılması çekişmesiz yargı işi olduğundan adli tatilde de görülür. Bu işlerde kanun yolu süreleri de adli tatil nedeniyle uzamaz.

Açılma Kararı, Tebligat ve Kesinleşme

Açılma kararı verilmesi ile ilgililere tebligat yapılması ayrı işlemlerdir. Mirasta hak sahibi olanların her birine, vasiyetnamenin kendisiyle ilgili kısmının onaylı örneği hâkim tarafından tebliğ edilir; nerede olduğu bilinmeyenlere ise ilân yoluyla bildirim yapılır (TMK m. 597).

Dosyada “karara çıkmış” ifadesini görmeniz, karar verildiğini anlatır; tek başına tebligatların tamamlandığını veya kararın kesinleştiğini göstermez. Açılma için öngörülen bir aylık süreyi, kararın kesinleşme süresiyle karıştırmayın (TMK m. 596).

Bilinen mirasçıların belirlenmesi de açılma sürecinin bir parçasıdır. Yargıtay bir kararında, bilinen mirasçılar araştırılmadan yapılan açılma işlemi nedeniyle kararı oy çokluğuyla bozmuştur (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2025/3957, K. 2025/4101, T. 06.10.2025).

Açılma işleminin tamamlanması, vasiyetnamenin iptalini isteme hakkını ortadan kaldırmaz; bu dava hakkı kanunda saklı tutulmuştur (TMK m. 598).

Vasiyetnameye İtiraz Yolları ve Süreleri

Vasiyetnameye ilişkin bir aylık itiraz süresi, atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı belgesi verilmesiyle ilgili düzenlemede yer alır. Bu süre, ölüme bağlı tasarrufun mirasçılara veya diğer vasiyet alacaklılarına bildirilmesinden başlar (TMK m. 598).

Yargıtay bir bozma kararında başlangıcı şöyle açıklamıştır: “Başka bir anlatımla, vasiyetname açılıp okunmadan ve bu husustaki karar, yasal mirasçılara tebliğ edilmeden; yukarıda açıklanan yasadaki öngörülen bir aylık itiraz etme süresi işlemeye başlamaz.” (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2013/19358, K. 2014/3802, T. 11.03.2014).

Üç farklı başvuruyu birbirinden ayırın:

Başvuru	İlgili olduğu konu
Açılma kararına yönelik başvuru	Açılma işlemi ve bu işte verilen karar
TMK m. 598 kapsamındaki itiraz	Atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı belgesi verilmesi
Vasiyetnamenin iptali davası	Vasiyetnamenin geçerliliği

Bir aylık sürede itiraz edilmemesi, lehine tasarruf yapılan kişiye ilgili belgenin verilmesini mümkün kılar; iptal davası hakkı ayrıca saklıdır (TMK m. 598). Bu nedenle bir ayı, vasiyetnameyle ilgili bütün başvurular için ortak bir süre olarak değerlendirmeyin.

İptal davasını düşünüyorsanız vasiyetnamenin iptali davası ve süreleri bölümünü ayrıca inceleyin. Hak kaybı yaşamamak için alanında uzman bir avukata danışmak çoğu durumda daha yararlı olabilir.

Vasiyetnamenin Açılması Dilekçesi Örneği

Vasiyetnamenin açılması dilekçesinde, ölen kişinin ve vasiyetnamenin bilgileri ile açılıp okunması talebi yer alır. Bu iş hasımsız yürütüldüğünden aşağıdaki çerçevede “davalı” alanı bulunmaz.

[…] SULH HUKUK MAHKEMESİNE

TALEP EDEN: [Ad, soyad, T.C. kimlik numarası, adres]

VARSA KANUNİ TEMSİLCİSİ: [Ad, soyad, adres]

VARSA VEKİLİ: [Ad, soyad, adres]

MİRASBIRAKAN: [Ad, soyad, biliniyorsa T.C. kimlik numarası, ölüm tarihi, son yerleşim yeri]

BİLİNEN MİRASÇILAR VE DİĞER İLGİLİLER: [Ad, soyad ve bilinen adresler]

KONU: Vasiyetnamenin teslimi, açılması ve ilgililere okunması talebidir.

AÇIKLAMALAR:

1. [Mirasbırakanın ölüm tarihi ve son yerleşim yeri bilgisi.] Bu hususlara ilişkin deliller: [Ölüm ve yerleşim yeri kayıtları].

2. [Vasiyetnamenin ne zaman ve nasıl bulunduğu veya nerede saklandığına ilişkin kısa açıklama.] Bu hususa ilişkin delil: [Vasiyetname ve varsa ilgili kayıt].

3. [Bilinen mirasçılar ve diğer ilgililere ilişkin kısa açıklama.] Bu hususa ilişkin deliller: [İlgili kayıt ve belgeler].

HUKUKİ SEBEPLER: TMK m. 595-597 ve ilgili hükümler.

SONUÇ VE TALEP: [Teslim edilen veya saklandığı yer bildirilen] vasiyetnamenin açılıp ilgililere okunmasına ve hak sahiplerine kendilerine ilişkin kısımların onaylı örneklerinin tebliğine karar verilmesini talep ederim.

EKLER: [Sunulan belgelerin listesi]

TARİH: […]

TALEP EDEN / KANUNİ TEMSİLCİSİ / VEKİLİ

[Ad, soyad ve imza]

Mahkeme adını mirasbırakanın son yerleşim yerine göre doldurun. Olayları sıra numarasıyla özetleyin, her olayın hangi belgeyle desteklendiğini belirtin ve talebi açık yazın; kimlik, adres, varsa temsilci veya vekil bilgileri ile imzayı eksik bırakmayın (HMK m. 119).

Bu örnek açılma talebi içindir; vasiyetnamenin tenfizi için kullanılmaz.

Vasiyetname Okunduktan Sonra Ne Yapılır?

Vasiyetname okunduktan sonra, size ilişkin kısmın tebliğini ve buna bağlı süreleri takip edin. Sonraki adım, yasal mirasçı, atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olmanıza ve vasiyetnameye karşı çıkıp çıkmamanıza göre değişir (TMK m. 597-598).

• Mirasçılık sıfatınızı belgelemek istiyorsanız: mirasçılık belgesi rehberine bakın. Yasal mirasçılar için sulh mahkemesi veya noterlikçe belge verilebilir. Atanmış mirasçı ve vasiyet alacaklısı belgesi ise TMK m. 598’deki bildirim ve itiraz düzenlemesine bağlı olarak sulh mahkemesince verilir.
• Vasiyetin yerine getirilmesini istiyorsanız: vasiyetnamenin tenfizi konusunu inceleyin.
• Vasiyetnamenin geçerliliğine karşı çıkıyorsanız: vasiyetnamenin iptali davası ayrı değerlendirilir.
• Mirasbırakanın tasarrufunun tenkisini istiyorsanız: tenkis konusuna bakın; iptal ve tenkis ayrı taleplerdir (TMK m. 576; HMK m. 11).

Yargıtay bir bozma kararında, “Vasiyetnamenin tenfizinin istenebilmesi için dava konusu vasiyetnamenin açılmış olması gerekmektedir.” demiştir (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2013/791, K. 2013/4043, T. 11.03.2013). Açılma, tenfizden önce gereken işlemdir; tenfiz talebinin yerine geçmez.