Vasiyetnamenin İptali Davası: Vasiyetname Bozulur Mu, Süresi Ne Kadar?

Vasiyetnamenin iptali davası, vasiyetnamenin ehliyetsizlik, yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama, hukuka ya da ahlaka aykırılık veya şekil eksikliği nedeniyle tamamen ya da kısmen iptalini istemek için açılır (TMK m. 557, 558). Davayı, iptalde menfaati bulunan mirasçı veya vasiyet alacaklısı açabilir. Dava süresi bir ay değildir: bir yıllık süre, vasiyetnamenin, iptal sebebinin ve hak sahipliğinin öğrenilmesiyle başlar; ayrıca on ve yirmi yıllık üst süreler vardır (TMK m. 559). Aşağıda iptal sebeplerini, süreleri, mahkemeyi, delilleri, tenkisle farkını ve kısa bir dilekçe çerçevesini bulacaksınız.

Vasiyetname Hangi Durumlarda Bozulur: İptal Sebepleri

Vasiyetname, kanunda sayılan iptal sebeplerinden biri varsa dava yoluyla iptal edilebilir. Vasiyetnamenin iptali sebepleri dört gruptur (TMK m. 557):

• Tasarruf ehliyetinin bulunmaması: Mirasbırakanın vasiyetnameyi yaptığı sırada gerekli ehliyeti taşımaması. Vasiyet yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip olmak ve on beş yaşını doldurmuş bulunmak gerekir (TMK m. 502).
• İradenin sakatlanması: Vasiyetnamenin yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama sonucunda yapılması.
• Hukuka veya ahlaka aykırılık: Vasiyetnamenin içeriğinin, bağlandığı koşulların veya yüklemelerin hukuka ya da ahlaka aykırı olması.
• Şekle aykırılık: Vasiyetnamenin kanunun öngördüğü şekle uyulmadan yapılması.

Yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama iddiasında bir istisna vardır: Mirasbırakan, yanılmayı veya aldatmayı öğrendikten ya da korkutma veya zorlamanın etkisinden kurtulduktan sonra bir yıl içinde tasarruftan dönmezse tasarruf geçerli sayılır. Kişinin veya şeyin belirtilmesindeki açık yanılmada ise gerçek arzu kesin olarak belirlenebiliyorsa tasarruf buna göre düzeltilir (TMK m. 504).

Her yerine getirilmeyen istek, vasiyetnamenin iptalini sağlamaz. Yargıtay bir kararında, vasiyetnamede yer alan cenazeye ilişkin yüklemenin yerine getirilmemesini iptal sebebi saymamış ve iptal yönünden temyiz itirazlarını reddetmiştir (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2019/3317, K. 2019/8525, T. 10.12.2019).

Vasiyetnamenin düzenlenme şartları için vasiyetname rehberine, örnek metin için vasiyetname örneği sayfasına bakabilirsiniz.

Davayı Kim Açabilir, Kime Karşı Açılır?

Davayı, vasiyetnamenin iptal edilmesinde menfaati bulunan mirasçı veya vasiyet alacaklısı açabilir. Vasiyet alacaklısı, vasiyetnameyle kendisine bir kazandırma yapılan kişidir; dava hakkı için iptalde menfaatinin bulunması gerekir (TMK m. 558).

Dava vasiyetnamenin tamamına veya yalnız bir kısmına yönelik olabilir. Kazandırma yapılan kişilerin, eşlerinin veya hısımlarının vasiyetnamenin düzenlenmesine katılmasından doğan sakatlıkta ise yalnız ilgili kazandırmalar iptal edilir (TMK m. 558).

Davalı tarafı eksik kurmayın. Yargıtay’ın taraf eksikliği nedeniyle verdiği bir bozma kararında, vasiyetçinin tüm mirasçılarının davada hasım gösterilmesinin kanuni zorunluluk olduğu belirtilmiştir; bu gerekçe 2017 tarihli kararda aktarılır (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2017/640, K. 2017/1137, T. 09.02.2017). Dilekçeyi yazmadan önce mirasçıları veraset ilamından kontrol edin.

Dava Açma Süresi ve Bir Aylık İtiraz Süresinden Farkı

Vasiyetnamenin iptali dava süresi, davacının vasiyetnameyi, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıldır. Ayrıca vasiyetnamenin açılmasından itibaren, iyiniyetli davalıya karşı on yıl, iyiniyetli olmayan davalıya karşı yirmi yıl geçmesiyle dava açma hakkı düşer (TMK m. 559).

Süre	Başlangıcı	İlgili durum
Bir yıl	Davacının vasiyetnameyi, iptal sebebini ve hak sahibi olduğunu öğrenmesi	İptal davası açma süresi
On yıl	Vasiyetnamenin açılması	İyiniyetli davalıya karşı üst süre
Yirmi yıl	Vasiyetnamenin açılması	İyiniyetli olmayan davalıya karşı üst süre
Bir ay	Ölüme bağlı tasarrufun ilgili kişiye bildirilmesi	Atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı belgesi verilmesine ilişkin itiraz süresi

Bir yıllık süreyi başlatmak için vasiyetnamenin açılması kararının kesinleşmesi beklenmez. Yargıtay, 2020 tarihli kararında önceki görüşünü değiştirmiş; başlangıç olarak vasiyetnamenin, iptal sebebinin ve hak sahipliğinin öğrenilmesini esas almıştır. Kararda bu hak düşürücü sürenin hâkim tarafından kendiliğinden gözetileceği de belirtilmiştir (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2020/3118, K. 2020/6145, T. 27.10.2020).

Aramalarda geçen “vasiyetnamenin iptali bir aylık süre” ifadesi iki farklı işlemi karıştırır. Bir aylık süre, lehine tasarruf yapılan kişiye atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı belgesi verilmesine ilişkin itirazla ilgilidir. Bu süre içinde itiraz edilmemesi, iptal davası hakkını ortadan kaldırmaz; kanun bu hakkı ayrıca saklı tutar (TMK m. 598). Yargıtay bir kararında, vasiyetname açılıp okunmadan ve karar yasal mirasçılara tebliğ edilmeden bu bir aylık sürenin işlemeyeceğini belirtmiştir (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2013/19358, K. 2014/3802, T. 11.03.2014).

Bu süreler zamanaşımı değil, hak düşürücü süredir. Buna karşılık hükümsüzlük, size karşı ileri sürülen bir talebe savunma olarak, yani def’i yoluyla her zaman ileri sürülebilir. Bu imkân, süre geçtikten sonra iptal davası açma hakkıyla aynı şey değildir (TMK m. 559).

Açılma işlemi hakkında ayrıntılar vasiyetnamenin açılması davası sayfasındadır.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Vasiyetnamenin iptali davasında görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Yargıtay, kısıtlı bir kişinin vasiyetnamesinin iptali istemine ilişkin yargı yeri belirleme kararında da asliye hukuk mahkemesini görevli kabul etmiştir (Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, E. 2015/1758, K. 2015/6723, T. 01.07.2015).

Yetkili mahkeme, mirasbırakanın son yerleşim yerindeki mahkemedir ve bu yetki kesindir (TMK m. 576; HMK m. 11/1-a). Dilekçedeki mahkeme alanını buna göre doldurun.

Deliller ve Dava Ne Kadar Sürer?

Deliller, ileri sürdüğünüz iptal sebebiyle bağlantılı olmalıdır; dava dilekçesinde her olayın hangi delille ispatlanacağını belirtmeniz gerekir (HMK m. 119/1-f). Vasiyetname iptal davasının ne kadar süreceğine ilişkin kesin bir süre verilemez; uzman incelemesi, tebligatlar ve kanun yolları yargılamanın süresini etkileyebilir.

Ehliyetsizlik iddiasında araştırma, vasiyetnamenin düzenlendiği tarihteki duruma yönelir. Yargıtay bir kararında, sonucu açık ve belli durumlar dışında, vasiyetçinin o tarihteki ehliyetinin uzman bilirkişiler ve resmî sağlık kurulu raporuyla belirlenmesi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2013/19603, K. 2014/4747, T. 25.03.2014).

Başka bir dosyada ise sağlık belgeleri toplanıp Adli Tıp Kurumundan vasiyet tarihindeki ehliyeti açıklayan rapor alınmadan karar verilmesini isabetsiz bulmuştur (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2015/19781, K. 2017/5300, T. 17.04.2017).

Dilekçenizde, örneğin ehliyetsizlik iddianızı hangi tarihli sağlık kayıtlarına dayandırdığınızı ayrı ayrı gösterin. Aldatma veya zorlama iddiasında da yalnız sonucu söylemek yerine dayandığınız olayları ve her olayın delilini açıklayın (HMK m. 119/1-e, f).

İptal İle Tenkis Arasındaki Fark ve Birlikte Talep Edilmesi

İptal, vasiyetnamedeki bir geçersizlik sebebine; tenkis ise saklı payın ihlaline ilişkindir. Saklı payın zedelenmesi tek başına vasiyetnamenin iptali sebebi değildir. Yargıtay bir kararında, uyuşmazlığın iptal yerine tenkis hükümlerine göre incelenmesi gerektiğini belirterek kararı bozmuştur (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2019/72, K. 2019/7634, T. 08.10.2019).

	Vasiyetnamenin iptali	Tenkis
İtirazın dayanağı	Ehliyetsizlik, irade sakatlığı, hukuka veya ahlaka aykırılık, şekil eksikliği	Saklı payın ihlali
Talebin yöneldiği sorun	Vasiyetnamenin tamamının veya bir kısmının geçerliliği	Saklı payı ihlal eden kazandırma
Saklı pay ihlali yeterli mi?	Tek başına iptal sebebi değildir	Tenkis kapsamında incelenir

İptal ve tenkis talepleri, önce iptal, bu kabul edilmezse tenkis istenecek biçimde sıralanabilir. Buna terditli talep denir. Yargıtay, iptal istemi reddedilince vasiyetnamenin ayakta kaldığı bir dosyada, sıradaki tenkis talebinin araştırılmadan reddedilmesini doğru bulmamıştır (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/4725, K. 2025/2611, T. 14.05.2025).

Saklı pay ihlaline ilişkin ayrıntılar için tenkis davası rehberine bakabilirsiniz.

İptal Kararının Sonuçları

İptal talebi vasiyetnamenin tamamına veya bir kısmına yönelik olabilir. Düzenlemeye katılmadan doğan ve TMK m. 558’de belirtilen sakatlıkta ise yalnız ilgili kazandırmalar iptal edilir.

Yargıtay, bütün mallar vasiyet edilen bir dosyada, iptal davası kabul edilirse vasiyet konusu malların terekeye döneceğini ve atanmış mirasçının bu mallar üzerinde tasarruf edemeyeceğini belirtmiştir (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2013/19358, K. 2014/3802, T. 11.03.2014).

İptal isteminin reddedilmesi hâlinde vasiyetname ayakta kalır. Ancak bu sonuç, terditli olarak ileri sürülen tenkis talebini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Yargıtay, böyle bir dosyada tenkis yönünden inceleme yapılmadan verilen ret kararını bozmuştur (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/4725, K. 2025/2611, T. 14.05.2025).

Vasiyetnamenin İptali Yargıtay Kararları

Vasiyetnamenin iptali Yargıtay kararlarında, ileri sürülen sebep ve bunu destekleyen deliller üzerinden değerlendirilir. Aşağıdaki kararların her biri farklı bir uyuşmazlığa ilişkindir.

Okuma yazma bilmeyen kişinin vasiyetnamesindeki şekil eksikliği: Hukuk Genel Kurulu, tanıkların vasiyetnamenin okunmasına ilişkin beyanının bulunmadığı olayda, şekil nedeniyle iptale ilişkin direnme kararını oy çokluğuyla onamıştır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2023/726, K. 2024/511, T. 09.10.2024).

Aldatmanın kanıtlanamaması: Hukuk Genel Kurulu, mirasbırakanın sonradan bir vekâletnameyi hatırlamamasını, vasiyetnameyi aldatma etkisi altında yaptığını kanıtlamak için yeterli görmemiştir. İptalin kabulü yönündeki direnme kararını oy çokluğuyla bozmuş; iptal reddedilerek sıradaki tenkis talebinin incelenmesi gerektiği sonucuna varmıştır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2023/656, K. 2024/469, T. 25.09.2024).

Hastanede yapılan sözlü vasiyet: Hukuk Genel Kurulu, resmî vasiyetname yapma imkânı bulunan olayda sözlü vasiyeti geçerli kabul etmemiş ve direnme kararını oy çokluğuyla bozmuştur. Kararda, olağanüstü hâl bulunsa bile resmî veya el yazılı vasiyetname yapma imkânı varsa sözlü vasiyetname yapılamayacağı belirtilmiştir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2025/246, K. 2026/201, T. 01.04.2026).

Vasiyetnamenin İptali Davası Masrafı ve Avukatlık Ücreti

2026 yılında geçerli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nde, asliye mahkemelerinde takip edilen davalar için asgari avukatlık ücreti 45.000 TL’dir. Bu tutar avukatın mutlaka isteyeceği ücret değildir; dosyanın çekişmesine, süresine ve gerektirdiği emeğe göre ücret daha yüksek olabilir.

Başlıca kalemler bakımından dava takibi ile yalnız dilekçe hazırlanmasını ayırmak gerekir:

Hizmet	2026 yılında geçerli AAÜT asgari tutarı
Asliye hukuk mahkemesinde davanın takibi	45.000 TL
Yalnız dilekçe yazılması	6.000 TL

Bunlar farklı hizmetlere ilişkin tarife tutarlarıdır; tablo bir toplam hesabı değildir. Avukatla, ücretin hangi hizmetleri kapsadığını baştan açıkça konuşun.

Vasiyetnamenin İptali Dava Dilekçesi Örneği

Vasiyetnamenin iptali dava dilekçesinde taraflar, iptali istenen vasiyetname, somut olaylar, her olayın delili ve açık talep sonucu yer almalıdır (HMK m. 119). Aşağıdaki metin, olay ve taleplerini sizin dolduracağınız kısa bir çerçevedir.

[Mirasbırakanın son yerleşim yeri] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE

DAVACI: [Adı soyadı, adresi]

T.C. KİMLİK NO: […]

DAVALI: [Davacı dışındaki tüm mirasçıların adı soyadı, adresi; her biri ayrı yazılacak]

KANUNİ TEMSİLCİLER: [Varsa tarafların kanuni temsilcilerinin adı soyadı ve adresleri]

DAVACI VEKİLİ: [Varsa adı soyadı ve adresi]

KONU: [Mirasbırakanın adı soyadı] tarafından düzenlenen [tarihli ve varsa numaralı] vasiyetnamenin [tamamının / belirtilen kısmının] iptali istemidir.

DAVA KONUSUNUN DEĞERİ: [Malvarlığı hakkına ilişkin talebin değeri]

OLAYLAR VE DELİLLER:

1. Mirasbırakan […] tarihinde vefat etmiştir. Vasiyetname […] tarihinde açılmıştır. [Bu olaylara ilişkin belgeler: …]

2. Davacı, […] sıfatıyla vasiyetnamenin iptalinde menfaat sahibidir. [Bu sıfatı ve menfaati gösteren deliller: …]

3. Vasiyetnamenin iptalini gerektirdiği ileri sürülen olaylar şunlardır: […] [Her olay ayrı sıra numarasıyla ve o olayı ispatlayacak delille birlikte yazılacak.]

4. Davacı vasiyetnameyi […] tarihinde, iptal sebebini […] tarihinde ve hak sahibi olduğunu […] tarihinde öğrenmiştir. [Öğrenmeye ilişkin deliller: …]

HUKUKİ SEBEPLER: TMK m. 557, 558, 559, 576; HMK m. 11, 119 ve [somut iptal sebebiyle ilgili hükümler].

SONUÇ VE TALEP: Açıklanan nedenlerle, […] tarihli vasiyetnamenin [tamamının / açıkça belirtilen kısmının] iptaline karar verilmesini talep ederim.

EKLER: [Dayanılan belgelerin listesi]

TARİH: […]

DAVACI / VARSA KANUNİ TEMSİLCİSİ VEYA VEKİLİ

[Adı soyadı ve imzası]

Terditli tenkis talebi de ileri sürülecekse olaylar ve deliller kısmına saklı pay ihlaline ilişkin açıklamalar eklenir. Talep bölümü şu kısa çerçeveye uyarlanabilir:

SONUÇ VE TALEP: Öncelikle […] tarihli vasiyetnamenin [tamamının / belirtilen kısmının] iptaline; iptal isteminin kabul edilmemesi hâlinde, […] kazandırmasının saklı payımı ihlal eden kısmının tenkisine karar verilmesini talep ederim.

Dilekçeyi doldururken:

1. Mahkemeyi ve taraf bilgilerini tamamlayın. Davacının T.C. kimlik numarasını, tarafların adreslerini ve varsa temsilci bilgilerini yazın.
2. Her olayı deliliyle eşleştirin. Yalnız “ehliyetsizdi” veya “aldatıldı” demek yerine dayandığınız olayları sıra numarasıyla açıklayın.
3. Öğrenme tarihlerini ayrı ayrı belirtin. Bir yıllık süreyi, açılma kararının kesinleşmesine bağlayarak hesaplamayın.
4. İptal istediğiniz kısmı açıkça gösterin. Terditli tenkis isteniyorsa bu talebin olaylarını ve sonucunu da doldurun.
5. İmzayı ekleyin. HMK m. 119/2 kapsamındaki eksikliklerde verilen bir haftalık kesin süre içinde tamamlama yapılmazsa dava açılmamış sayılır.

Somut olayın anlatımı ve taleplerin kurulmasında hak kaybı yaşamamak için alanında uzman bir avukata danışmak çoğu durumda daha yararlı olabilir.